Dergiler / Milli Folklor Dergisi / 2009 / Cilt: 11 - Sayı: 82
Türk halk hikâyelerinden Arzu Kamber (Arzı Qamber) hikâyesinin Kerkük ve Tuzhurmatı varyantlarının mukayesesi (inceleme ve metin)
- Sayfa
- 122–139
- DOI
- —
Özet
Türk dünyası içinde küçük ama dinamik bir unsur ve uzun süre esarette kalmanın doğal sonucu olarak kültürel öğelere bağlılıklarıyla tanınan Irak Türkmenleri, sözlü kültür taşıyıcıları olarak ön plana çıkmışlardır.Çoğunlukla hoyratlarıyla tanınan bu bölge insanı, hoyrat dışında mani, türkü, halk hikâyesi, ağıt gibi türler konusunda da şifahi Türk edebiyatının en üretken evlatları konumundadır. Yörede egemen türlerden biri halk hikâyeleri, Türk dünyası halk hikâyeleriyle paralel özellikler taşımaktadır. Arzı Qamber (Arzu ile Kamber) hikâyesi Irak Türkmenleri arasında en yaygın ve en sevilen halk hikâyelerinden biri sayılmaktadır.Bununla birlikte bölgede yazıya geçirilen tek halk hikâyesidir. Bu çalışmada Irak Türkmenlerinin yaşadıkları bölgenin iki farklı yerinden derlenilen bu hikâyenin iki varyantı arasında (motif, tip, manzum, mensur parçaları) mukayese yapılacaktır. Bununla birlikte 1950’de derlenmiş ve 1993’te eski yazıyla yayımlanmış bir varyantı (Tuzhurmatı) Latin harflerine aktarılacaktır.
Abstract
Iraq Turkmens are small but dynamic component in the Turk World, actually with this feature they became powerful bearers of the tradition and the oral culture. These people are mostly popular with their special genre “hoyrat”, however beside this, it is possible to sight common characteristic with the other traditional genres of Turkish culture like türkü, mani, hikaye etc. The story of Arzı Qamber (Arzu and Qamber) is the most popular and common folk tale in Iraq Turkmen regions and on the other hand this is the first written text in this region. In this study the comparison of the two different versions as motif, type, in verse and prose parts will be determined. Along with this, the text which completed in 1950 and the version Tuzhurmatı which was published in 1993 will translated to Latin.