Dergiler / Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2019 / Cilt: 36 - Sayı: 2
Türk Edebiyatında Çoklu Moderniteler: A. H. Tanpınar’ın Eşik yahut Terkip Fikri
- Sayfa
- 282–292
- DOI
- —
Özet
Edebî çalışmalar, kültür çalışmaları ve sosyoloji gibi bilim dallarının sınırlarını aşan bu inceleme yazısı, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın huzursuzluǧunun; modenitenin kendisinden mi, onun gelenekle oluşturduǧu diyaloǧundan mı, modernitenin Türk toplumunda uygulanışından mı yoksa bütün bunların bileşiminden mi kaynaklandıǧını anlamak amacıyla Türkiye özelinde modernite ve modernizasyon tartışmalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Bu çalışma Ҫoklu Moderniteler fikrinin başlıca temalarına dikkat çektikten sonra, bir yazar ve düşünür olarak Tanpınar’ın moderniteye nasıl yaklaştıǧını ve Türk modernleşme sürecini nasıl anlamlandırdıǧını tahlil etmek amacıyla Türkiye’deki günümüz modernite ve modernizasyon tartışmalarını incelemeyi hedeflemektedir. En önemli olarak ise, Henri Bergson’un Tanpınar üzerindeki etkisinden ve Walter Benjamin ile Tanpınar arasındaki benzerliklerden bahsederek, bu çalışma bilhassa Tanpınar’ın modernite anlayışı – yahut terkip fikri (karşıtlıkların bir arada bulunuşu) ile Ҫoklu Moderniteler fikrinin benzerliklerini tetkik edip, bu benzerliklerin altını çizmeyi hedeflemektedir.
Abstract
Traversing disciplinary boundaries between literary studies, cultural studies and sociology, this study aims to explore modernity and modernization discussions in relation to Turkey to understand whether Ahmet Hamdi Tanpınar’s uneasiness arose from the idea of modernity itself, its dialogue with tradition, its application in Turkish society or from a combination of all of these. The study presents an outline of the central themes of Multiple Modernities; then it continues with a study of contemporary views of modernity and modernization in Turkey to be able to elaborate on how Tanpınar as a novelist and thinker approaches modernity and understands Turkish modernization project. Most importantly, the study aims to underscore and explore the relationship between Tanpınar’s idea of modernity or terkip (co-existence of dichotomies) and the Multiple Modernities approach by referring to Henri Bergson’s influence on Tanpınar’s ideas and to the parallelisms between Walter Benjamin and Tanpınar.