İş stresi ve sağlık psikolojisi araştırmaları için iki ölçek: A-tipi kişilik ve iş doyumu

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, iş ortamlarındaki stres konusunda sıklıkla karşımıza çıkan “A-tipi davranışlar” ve “iş doyumu” değişkenlerini ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan iki ölçeğe ilişkin geçerlik ve güvenilirlik bilgilerini elde etmektir. Yöntem: Veriler, biri bankalarda (N= 426), diğeri ise özel bir şirkette (N= 94) çalışan kişiler olmak üzere iki ayrı örneklem üzerinden elde edilmiştir. Her iki çalışmada da Stres Ölçeği Stres Belirtileri Bölümü, Stres Ölçeği Strese Yatkınlık Bölümü, Stresle Başaçıkma Tarzları Ölçeği, İş Doyumu Ölçeği ve A-Tipi Kişilik Ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: Her iki ölçek için de önce faktör analizi uygulanmış ve A-Tipi Kişilik Ölçeği için 4, İş Doyumu Ölçeği için 6 faktör bulunmuştur. Oluşturulan alt ölçeklerin Cronbach alfa güvenilirlik katsayıları; A-Tipi Kişilik Ölçeği için .40 ile .90, İş Doyumu Ölçeği için ise .53 ile .94 arasında değişmektedir. Çalışmada ayrıca, ölçüt bağıntılı geçerlik bulgularına da yer verilmiştir. Sonuç: Yapılan analizler sonucunda, her iki ölçeğin de yeterli düzeyde geçerlik ve güvenilirlik katsayılarına sahip oldukları belirlenmiştir.