SAVAŞLAR AHLAKİ OLABİLİR Mİ? HAKLI SAVAŞ VE İNSANİ MÜDAHALE KONSEPTİ PERSPEKTİFLERİ

CAN WAR EVER BE ETHICAL? PERSPECTIVES ON JUST WAR THEORY AND THE HUMANITARIAN INTERVENTION CONCEPT

Özet

Tarih boyunca savaş kavramı insan yaşamının bir parçası olmuştur. Savaş bazen hayatta kalmak için bazen çıkarların korunması için ve bazen de daha fazla çıkar elde etmek için kullanılmıştır. Göreceli olarak yeni olan insani müdahale konseptine göre askeri güç insan haklarının korunması amacıyla insanlık için de kullanılır. Fakat her çatışma veya savaşın maddi ve manevi kayıpları vardır. Bu bağlamda, haklı savaş teorisi büyük kayıpların önlenmesi ve haklı bir savaşın sürdürülmesi için geliştirilmiştir. Haklı savaş ve insani müdahale kavramlarının kökenleri semavi dinlere dayanmaktadır. Özellikle, Hıristiyanlık ve İslam soykırıma varan kitle ölümlerine ve vahşi savaşlara karşı argümanlar içermektedirler. Ayrıca medeniyetlerin de çeşitli yöntemleri vardır. Örneğin, ilk çağlarda savaşçılar, savaş sırasında masum kadınların ve çocukların öldürülmesine karşı etik davranış kalıpları geliştirmişlerdir. Tüm bu yöntem ve önlemler savaşlarda kullanılsa bile, savaşlar ahlaki olabilir mi? Savaşlar, haklı savaş teorisinin prensiplerine uygun olarak yürütülse bile, savaşlar ahlaki olabilir mi? Bazı insanları korumak adına başkalarını öldürmek ahlaki olabilir mi? Askeri güç devlet politikasının en etkili araçlarından biri olmasına rağmen, savaşlar ahlaki olabilir mi? Demokratik olmayan devletlere demokrasi götürmek için demokratik devletler savaşa girebilir mi? Bu makale tüm bu sorulara cevap arayacaktır. Bunu yaparken haklı savaş ve insani müdahale kavramları açıklanacak ve haklı ve haksız savaşların yanı sıra müdahaleler ile ilgili örnekler verilecektir.

Abstract

Throughout recorded history, war has been a part of human life. Sometimes war is waged for survival, sometimes it is waged in order to protect self-interests, and sometimes it is waged in order to extend those interests. According to the relatively new concept of humanitarian intervention, military force can be used for humanitarian purposes, in order to prevent human rights violations. However, any conflict or war has losses, materially and morally. On this account, it can be said that just war theory has been developed in order to prevent a huge amount of losses and in order to ensure that war is only waged when it can be justified. The roots of just war theory and humanitarian intervention can be found within the major religions. Christianity and Islam in particular put forward several arguments opposing wanton war and aiming to terminate mass killing. Furthermore, different civilisations employ different methods during war. For instance, from the early ages, war has intrinsically involved developing ethical attitudes towards the enemy, such as the immunity of women and children. Even when such methods and precautions apply to war, can war ever be ethical? Even when going to war is appropriate according to the principles of just war theory, can war be ethical? In order to save another person’s life, can killing people be ethical? As long as military force is one of the effective tools of state policies, can war be ethical? In order to bring democracy to undemocratic states, can democratic states resort to war? This essay will seek answers to all these questions. In doing so, it will try to explain just war theory and humanitarian intervention and will try to give examples of just or unjust wars and interventions.