Dergiler / Turkish Online Journal of Design Art and Communication / 2019 / Cilt: 9 Sayı: 2

ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ SAATLERİ

Sayfa
334–343
DOI
—

Özet

Erken Cumhuriyet dönemi olarak tanımlanan 1923- 1943 yılları arasındaki 20 yıllık zaman diliminebakıldığında toplum üzerinde köklü değişimlere yol açtığı görülür. Yeni düzene geçiş yılları olarak daisimlendirebileceğimiz bu dönem, yeniden yapılanmanın yaşandığı toparlanma yıllarıdır. OsmanlıDevleti’nin son zamanlarında genel olarak Neoklasik Akım kendini gösterirken, Cumhuriyetinilanından yaşanan aydınlanma ve yenileşme olarak da tanımlayabileceğimiz 20 yıllık süreçte tümdünyayı etkisi almış olan Art Deco akımı, Türkiye’de de Neoklasizm’in yerini almıştır. Art Deco,sosyo-kültürel ve ekonomik şartların ve gelenekselci anlayışın nedenleriyle ülkenin bütününde etkiliolup, kabul görmemişse de , İstanbul ve diğer büyük kentlerde batılılaşmanın, modernleşmenin, yaşamkonforunun artışının ve değişimin sembolü olarak görülerek kabul edilmiş ve gündelik hayatagirmiştir. Özellikle mimarlık, sanat, iç mekan ve mobilyada etkili olan Art Deco, günlük yaşantıdakullanılan ürünler ve aksesuarlarda da, yalın ve köseli, modernleşmeyi simgeleyen çizgileriylegörülmeye başlanmıştır. Özellikle duvar ve konsol saatleri de bu modernleşmenin içinde yer almıştır.Cumhuriyet Türkiye’ sinde de; kökenleri Fatih Sultan Mehmet’in 1477 yılında Avrupa’dan saat vesaat yapabilecek ustalar getirtmesine kadar dayanan, Fatih’in Venedik’ten getirttiği mekanik saatlerinbenzerlerinin 16.yüzyıldan itibaren İstanbul’daki saat ustaları tarafından yapılmaya başlanan saatlerde,Cumhuriyetin ilk yıllarında köşeli ve daha sade Art Deco çizgilerine sahip olarak değişim geçirmeyebaşlamışlardır. Erken Cumhuriyet döneminde, batılılaşma ve modernleşmenin simgelerinden biriolarak görülen yeni ve modern saatler Avrupa’dan getirilmeye başlamıştır. Bu çalışmada ülkemizde dekullanılan saatleri üreten önde gelen markalardan 3 tanesine genel bir bakış amaçlanmıştır.

Anahtar kelimeler: Erken Cumhuriyet Dönemi, Kimlik, Tasarım