GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE TÜRKİYE’DE DEVLET-SİNEMA İLİŞKİSİNE BAKIŞ

Özet

Dünyanın her yerinde sinema az ya da çok devletin desteğine gereksinim duymuş ve hala daduymaktadır. Devletin ise sinemayla olan ilişkisi, düzenleme ve destekleme konularında sürmektedir.Dolayısıyla ulusal sinemaların gelişim süreçlerinde devlet ile olan ilişkileri temel bir rol oynamaktadır.Bu makalede Cumhuriyet Dönemi’nden günümüze Türk sinemasının devletle olan ilişkisinin, bazıresmi belgeler temel alınarak, sinema politikaları bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Buincelemede beş yıllık kalkınma planları, hükümet programları, parti programları ve icra planlarındanyararlanılmış ve literatür taramasına gidilmiştir. Resmi belgelerin, raporların ve politik metinlerinincelenmesi sonucunda Türk sinemasının özellikle 1950-80 yılları arasındaki “Yeşilçam dönemi” ninsanatsal ve kültürel niteliği düşük yapımlardan oluştuğu eleştirisinin sık sık yer aldığı görülmüş, ulusalkültürü sergileyen, sanatsal değeri olan yapımların ortaya çıkması için gerekli alt yapı ve mevzuatçalışmalarının politik metinlerde vizyon olarak ortaya konulduğu tespit edilmiştir. 1980’den sonradevlet sinema ilişkisinin dünyadaki oturmuş sinema endüstrilerinin örnek alınmasıyla Türk sinemasılehine döndüğü, siyasetin bakışının güçlü bir Türk sinema endüstrisi oluşturulmasından yana olduğubelirlenmiş fakat geçmişten günümüze olduğu gibi devletin geleneksel sansür anlayışının farklıbiçimlerde hala devam ettiği görülmüştür.