Gençlerde kimlik gelişimi sürecini değerlendirmekte kullanılan iki ölçeğin psikometrik özellikleri: Karşılaştırmalı bir çalışma

Özet

Amaç: Gençlerde kimlik gelişimi sürecindeki sorunları belirlemek amacıyla ülkemizde kullanılan iki ölçek bulunmaktadır. Kimlik Duygusu Değerlendirme Aracı (KDDA) ile Benlik Kimliği Objektif Ölçüm Skalası Genişletilmiş Formu (EOM-EIS). Bu çalışmada iki aracın kurultu ve ölçüt geçerlikleri yanısıra güvenirliklerinin karşılaştırmalı biçimde incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Kendilerine uygulanan iki kimlik ölçeğinin yanısıra Rosenberg Özdeğer Duygusu Ölçeği (RSES) ve bir anket formunu yeterli biçimde dolduran 757 üniversite öğrencisi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Deneklerin anket formu üzerinde kendilerini ruhsal yönden ne ölçüde sorunlu gördüklerine yönelik derecelendirmeleri, kimlik ölçeklerinin yordama geçerliklerinin araştırılmasında ölçüt işlevi görmüştür. Bulgular: Kendi derecelendirmelerine göre, deneklerin %53.3’ü ruhsal bakımdan sorunsuz grubu, %39.5’i az sorunlu grubu ve %7.2’si de çok sorunlu grubu oluşturmuştur. KDDA skorları ile hem kendini ruhsal yönden sorunlu görme, hem de RSES ile ölçülen özdeğer duygusunda düşüklük arasında anlamlı bağıntı bulunmuştur. EOM-EIS alt-ölçekleri arasında olumsuz ruhsal yaşantılar ile en yakından bağlantı göstereni, kargaşalı statü değil kararsız statüdür. Ayrıca statü gruplarından her biri farklı ruhsal özellikler gösteren alt-gruplar içermektedir. Sonuç: KDDA, ölçüt ve uyuşma geçerliği bulunan, ayrıca güvenirliği yüksek bir ölçek görünümü vermektedir. EOM-EIS kimlik statülerinden hangisinin olumsuzluğa işaret ettiği belirsizdir. Hem bu durum, hem de statü gruplarının türdeşlikten uzak bir görünüm sergilemesi, EOM-EIS’in kurultunun geçerliğinin kuşkulu olduğunu düşündürmektedir. Bu sonuçlara dayanarak, kimlik bocalaması içindeki gençleri belirlemek açısından KDDA’nın daha kullanışlı bir araç olduğu söylenebilir.