Türkiye’de Ev Eksenli Çalışan Kadınların Hukuki Durumları

Özet

Ev eksenli çalışma, aile içi çalışma şeklinde özelliklekadın çalışanlar arasında oldukça yaygın bir istihdamşeklidir. Ancak belirtilen çalışma şeklinde ev eksenliçalışanların bağımsız mı çalıştığı yoksa bir işveren içinmi bağımlı çalıştıkları önem taşımaktadır. Belirtilençalışma şekillerinde ev eksenli çalışan kadınlarınhukuki durumlarının ne olduğunun ortaya konulmasıamaçlanmaktadır. Çalışmamızda, ev eksenli çalışankadınların mevzuatlar dahilindeki hukuki haklarıdeğerlendirilmiştir. Bu değerlendirme İş Kanunu,Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu,Türk Borçlar Kanunu ve İş Sağlığı ve GüvenliğiKanunu kapsamındaki değerlendirmelerdenoluşmaktadır. Bir işveren hesabına ev eksenli çalışankadın işçilerin İş Kanunu, Türk Borçlar Kanunu,Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunukapsamında oldukları, bu çerçevede Kanunlardanyararlanma haklarının bulunduğu açıktır. Ancak,özellikle işyerinin ev olması ve aldıkları işleri aracılarvasıtasıyla almalarından dolayı çalışmaları kayıt dışıolmaktadır. İşverenlerin evlere verdikleri işlerdeçalışanları Kuruma bildirmemeleri iş ilişkisinigörünmez kılmaktadır. Diğer yandan bağımsız olarakev eksenli çalışan kadınlar için hiçbir Kanun ve sosyalkorumadan yararlanmak söz konusu değildir.Ülkemizde yaygın bir şekilde yapılan ev eksenliçalışmalarda, çalışanların korunması için ayrı ve özeldüzenlemeler yapılması gerektiği açıktır. Ev eksenliçalışmadaki temel sorun, kayıt dışılık olarak ifadeedilebilir. Görünmez olan çalışmalarıngörünürlüklerinin sağlanması gerekmekte ve sosyaldevletin bir gereği olarak, sosyal korumanın ev eksenliçalışanları kapsaması gerekmektedir