Dergiler / Journal of Turkish Operations Management / 2021 / Cilt: 5 Sayı: 2
Tıbbi Atık Toplama Araçların Rotalaması İçin Matematiksel Model Önerisi: Samsun İlinde Bir Uygulama
- Sayfa
- 862–871
- DOI
- —
Özet
Türkiye, son yirmi yılda sağlık hizmetlerinde gelişmeye ve sağlık kuruluşları sayısında hızlı bir artışa tanık olmuştur. Bu büyüme ile birlikte, üretilen tıbbi atığın miktarı da artmıştır. Dolayısıyla tıbbı atıklardan kaynaklanan çevresel ve sağlık risklerini ortadan kaldırmak için, doğru bir tıbbı atık yönetim sistemi gerekmektedir. Ayrıca tıbbı atıkların toplanması oldukça önemli ve maliyetli bir hizmettir. Bu çalışmada, tıbbı atıkların toplanmasında, araçların ulaşım mesafelerini ve maliyetini en aza indirgemek için kapasite kısıtlı periyodik araç rotalama problemi ele alınmıştır. Uygulama kapsamında Samsun’da tıbbi atık yönetimi alanında faaliyet gösteren bir işletmenin, tıbbi atık toplayan araçlarının en uygun rotalarının belirlenmesi için tamsayılı matematiksel model önerilmiştir. Modelin çözümünden elde edilen optimum rotalar, mevcut rotalar ile karşılaştırılmıştır. Mevcut durumla kıyasla, hem toplam rota uzunluğunda hem kullanılan araç sayısında tasarruf sağlanmıştır.
Abstract
Türkiye, son yirmi yılda sağlık hizmetlerinde gelişmeye ve sağlık kuruluşları sayısında hızlı bir artışa tanık olmuştur. Bu büyüme ile birlikte, üretilen tıbbi atığın miktarı da artmıştır. Dolayısıyla tıbbı atıklardan kaynaklanan çevresel ve sağlık risklerini ortadan kaldırmak için, doğru bir tıbbı atık yönetim sistemi gerekmektedir. Ayrıca tıbbı atıkların toplanması oldukça önemli ve maliyetli bir hizmettir. Bu çalışmada, tıbbı atıkların toplanmasında, araçların ulaşım mesafelerini ve maliyetini en aza indirgemek için kapasite kısıtlı periyodik araç rotalama problemi ele alınmıştır. Uygulama kapsamında Samsun’da tıbbi atık yönetimi alanında faaliyet gösteren bir işletmenin, tıbbi atık toplayan araçlarının en uygun rotalarının belirlenmesi için tamsayılı matematiksel model önerilmiştir. Modelin çözümünden elde edilen optimum rotalar, mevcut rotalar ile karşılaştırılmıştır. Mevcut durumla kıyasla, hem toplam rota uzunluğunda hem kullanılan araç sayısında tasarruf sağlanmıştır.