Dergiler / Biyolojik Çeşitlilik ve Koruma / 2021 / Cilt: 14 Sayı: 1
Passiflora cinsi, eczacılıktaki önemi ve Türkiye piyasasında Passiflora (çarkıfelek) adı ile satılan örneklerin incelenmesi
- Sayfa
- 138–145
- DOI
- —
Özet
Çalışmada, ülkemiz piyasasına son yıllarda meyveleriyle de giren, park ve bahçe kenarlarında sarılıcı tırmanıcı bitki olarak yetiştirilen ve tıbbi değeri olan, Passifloraceae familyasında yer alan, ekonomik değere sahip Passiflora incarnata, P. alata, P. edulis ve P. cearulea türlerinin geleneksel kullanılışı, kimyasal bileşimi ve biyolojik etkilerinin son yıllarda yapılan çalışmaları derlenmiştir. Çalışmanın deneysel kısmı, ülkemizde doğal olarak yetişmeyen ancak özellikle sakinleştirici amaçla tüketilen ve bu amaçla halka sunulan ‘çarkıfelek’ ya da ‘passiflora’ adıyla bilinen drogların teşhisine yönelik olarak yürütülmüştür. Ankara’da 7 farklı yerden ‘passiflora’ veya ‘çarkıfelek’ adı ile satılan 3 örnek satın alınmıştır. Yapılan çalışmalar sonucunda ikisinin Paliurus spina-christi Mill. (karaçalı; Rhamnaceae). bitkisine ait meyveler olduğu saptanmıştır. Passiflora ya da çarkıfelek kökü adıyla satılan örneğin ise ülkemizde yetişmeyen, Orta And bölgesine ait bir bitki olan Caiophora lateritia Klotzsch (Loasaceae) meyveleri olduğu tespit edilmiştir. Elde ettiğimiz bu bulgular, Ankara piyasasında satılan passiflora, çarkıfelek örneklerinin doğru bitkiden elde edilmediğini ve drog olarak satılan bitki kısımlarının doğru olmadığını göstermiştir. Piyasada satışa sunulan örneklerin tedavi amacıyla kullanılması, doğru bitki ve doğru drog olmadığı için sakıncalıdır.
Abstract
Recent studies on the conventional use, chemical composition and biological effects of Passiflora incarnata, P. alata, P. edulis and P. caerulea species which have entered the our country’s market with fruits in recent years, which are grown as a climbing plant at the edges of parks and gardens and have medical value, which belong to Passifloraceae family and have economic value have been carried out in our study. It has been carried out for the diagnosis of drugs known as 'Passiflora' or 'Çarkıfelek' which are not naturally grown in our country but consumed especially for calming purposes and offered to the public for this purpose. Three samples called ‘passiflora’ or ‘çarkıfelek’ were purchased from different location in Ankara and As a result performed study out, it was found that two out of the three samples belonged to the fruits of Paliurus spina-christi Mill (Rhamnaceae). It was detected that sample called root of ‘passiflora’ or ‘çarkıfelek’ is fruit of Caiophora lateritia Klotzsch (Loasaceae) which is in the Central And region natural plant however, doesn’t grow in our country.