Dergiler / Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2017 / Cilt: 5 Sayı: 10
el-İhbâr bi’l-lezî Metodu ve Arap Dili Gramerindeki Yeri
- Sayfa
- 231–244
- DOI
- —
Özet
ÖzHedef kitlenin bilgi ihtiyacının belirlenmesinin yanı sıra eğitim sürecindeki kazanımlarının ortaya konulmasını ve pekiştirilmesini de amaçlayan sınav, eğitim sürecinin önemli bir parçasıdır. Bu önemin farkında olan Arap dili gramercileri muhatabın gramer konularına hâkimiyetini ve ihtiyacını belirlemek amacıyla lugaz, şifahî soru, muğlak ibarelerin çözümlenmesi gibi farklı metotların yanı sıra el-İhbâr bi’l-lezî adıyla anılan bir metot geliştirmişlerdir.Söz konusu metot yaygın olarak; “Vurgulanmak istenen öğeyi, ana unsuru ellezî olan ism-i mevsûllara veya elif lâm’a haber yapmaktır.” şeklinde tanımlanmıştır. Gramerin birçok konusuyla ilişkili olan bu metotta (الذي)’nin yanı sıra (اللذان، الذين، التي، اللتان، اللات) gibi diğer ism-i mevsûllar da kullanılır. Bu çalışmada, bir dönem yaygın olarak kullanılan ve klasik eserlerin önemli bir kısmında yer alan ancak bir takım nedenlerden dolayı ehemmiyetini kaybeden ve modern dönem gramer eserlerin genelinde yer edinemeyen “el-İhbâr bi’l-lezî” adlı sistemin tanıtılması, dil eğitimine katkısının belirlenmesi, ehemmiyetini kaybetmesindeki nedenlerin ortaya koyulması ve son olarak konuyla ilgilenenlerin bilgilendirilmesi amaçlanmıştır.
Abstract
AbstractThe examination is an important part of the education process, which aims to determine the informational needs of the target group as well as to identify and reinforce the achievements of the process. Arabic language grammarians, who were aware of this significance, have developed a method called el-ihbâr bi'l-lezi in addition to different methods such as lugaz, oral questions and analysis of ambiguous phrases to determine the grammatical dominance and needs of the subjects.This method was commonly defined as “to inform the ism-i mevsûl or elif lam, whose main element is ellezi, about the element that is desired to be emphasized” In this method, which is associated with several aspects of grammar, other familiar ism-i mevsûl such as (اللذان، الذين، التي، اللتان، اللات) in addition to (الذي) are also used. The aim of the present study was to introduce the system called “al-ihbar bi'l-lezî” which is widely used in a certain period and which could be found in a significant section of classical works but lost its significance due to certain reasons and could not be found in contemporary literary works, to determine its contribution to language education and the above mentioned reasons to inform those interested in the topic.