Dergiler / Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 6 Sayı: 2
REALİST RUS EDEBİYATINDAN ERKEN DÖNEM SOVYET SİNEMASINA GERÇEKÇİ MEKAN KULLANIMI
- Sayfa
- 209–224
- DOI
- —
Özet
XIX. yüzyıla Rusya büyük problemlerle başlamaktadır. Rusya’da toprak soylularıyla Çar ve çevresi refah içerisinde yüzerken toprağa bağlı kölelik kaldırılmasına rağmen halkın genel durumu kötüdür. Bu çelişki Rus realisttik edebiyatını beslemiştir. Bu edebiyat, yazıldığı dönemi anlattığı için etkilidir. Bütün bunlar 1917 Devrimi’nin alt yapısını oluşturmuştur. Ekonomik ve sosyal koşullar kuruyan yaprak ve otlarsa realisttik edebiyat bir kibrittir. Bu kibritin kim tarafından ne zaman çakılacağı bilinmemektedir. 1917 Devriminde kullanılan “barış, aş, toprak, özgürlük” şeklindeki sloganda yer aldığı gibi Rus edebiyatçıları aynı temaları eserlerinde işlemişlerdir. Dostoyevski, Tolstoy, Gorki, Gogol gibi edebiyatçıların eserlerinde olaylar okuyucuların bildiği mekânlarda geçmektedir. Erken dönem Rus sinemacıları sokakları, limanları birer set gibi kullanmıştır. Gerçekçi mekân kullanımı anlayışı Sergei Eisenstein, gibi yönetmenlerde zirve yapmıştır. Rus realisttik edebiyatıyla Rus sineması mekân kullanımında paralellik gösterir. Rus edebiyatı mekânsal kullanım dâhil kullandığı teknikler itibariyle devrimi hazırlar. Rus sineması ise devrimin devamlılığını sağlamaktadır. Araştırmamızda yöntem olarak Potemkin Zırhlısı gibi pek çok film izlenmiş bunlar mekânsal olarak değerlendirilmiş, söylem analizi yapılmıştır. Realist söylem içerisinde mekânlar değerlendirilmiş iç-dış mekân ayrımı gözetilmemiştir. Dostoyevski, Tolstoy, Gorki gibi yazarların pek çok romanı okunmuş onların mekân tasvirleri yukarıdaki adı geçen filmlerle realist söylem bağlamında karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırmanın sonucunda realist söylem bağlamında film ve romanların Rus devrimine dolaylı etkisi olduğu anlaşılmıştır.
Abstract
Russian literature- over. As the slogan "peace, bread, land, freedom" used in the Revolution of 1917, Russian literary figures deal with issues such as land, poverty, war, misery. In the works of authors like Dostoevsky, Tolstoy, Gorki, Gogol, the events happen in places which the readers know. Early Russian filmmakers use streets and harbours as a set. The understanding of the real venue use has hit the top by directors like Sergei Eisenstein, Pudovkin and Vertov. Russian realistic literature and Russian cinema are parallel to venue use. In literary works, venue is envisioned in reader’s mind by way of event patterns and dialogues rather than depiction of excessive venue. The films are displayed in a constant venue image. Directors have used too much close-ups to increase the impact. Although the spatial phenomenon disappears here, the spatial perception of the spectator is alive in the mind because of the sequence of events. Russian literature prepares the revolution based on the techniques it uses, including spatial use. The Russian cinema maintains the revolution. In our study, many films such as Battleship Potemkin, Mother etc. were observed as spatial methods and discourse analysis was performed. In realist discourse, In realist discourse, the all spaces were evaluated as internal and external spaces Besides, many novels such as Dostoevsky, Tolstoy and Gorky have been read and their space depictions have been compared with the above mentioned films in the context of realist discourse