Dergiler / Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi dergisi / 2018 / Cilt: 33 Sayı: 2
Tornalamada Oluşan Yüzey Pürüzlülüğünün Yorulma Ömrüne Etkisinin Teorik Değerlendirilmesi
- Sayfa
- 189–198
- DOI
- —
Özet
İmalat esnasında imalatın tipine göre oluşan yüzey pürüzlülük profili ve boyutları, yüzeylerde gerilme yığılması ve bunun sonucunda çatlak oluşumu ile başlayan yorulma hasar mekanizmasının oluşumunu tetikleyen bir yapı sergilemektedir. Bu çalışmada, alüminyum 6061-T913 alaşımından çap 40 mm, boy 200 mm olarak hazırlanan deney numuneleri değişik kesme parametreleri ile CNC torna tezgahında işlendikten sonra oluşan yüzey pürüzlülükleri ölçülerek bu değerler yüzey pürüzlülüğüne bağlı olarak yorulma ömürlerinin teorik olarak hesaplanmasında kullanılmıştır. Daha sonra ölçülen yüzey pürüzlülükleri kullanılarak “√𝑎𝑟𝑒𝑎” modeli ile yorulma ömrü hesaplanmış ve değerlendirilmiştir. Kesme hızının 100 m/dk’dan 400 m/dk’ya artırıldığında yüzey pürüzlülüğünün azaldığı, ilerlemenin artırılması ile yüzey pürüzlülüğünün arttığı tespit edilmiştir. Yapılan teorik hesaplamalar sonucunda ise yüzey pürüzlüğünün artmasıyla yorulmanın daha düşük gerilmelerde, azalmasıyla ise yorulma hasarının daha yüksek gerilme değerlerinde başlayıp meydana gelebileceği anlaşılmıştır.
Abstract
Surface roughness profile and values which occurs according to the type of machining, show a structure that triggers the fatigue damage mechanism which starts with formation of cracks on the surfaces. In this study, aluminum 6061-T913 alloy was processed by turning with different cutting parameters, then surface roughnesses were measured and these values were used to theoretical calculation of fatigue life depending on surface roughness. Test specimens prepared from Al6061 alloy 40 mm in diameter and 200 mm in length for turning with different cutting parameters. Then, roughness of the machined surfaces was measured and fatigue life was calculated and evaluated with the "√𝑎𝑟𝑒𝑎" model. When the cutting speed is increased the surface roughness is reduced and also increased by increment of feed rate. Theoretical calculations showed fatigue damage can be started and occured at higher stress values by decreasing surface roughness.