Dergiler / e-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi / 2014 / Cilt: 5 - Sayı: 2
Yaş, Cinsiyet ve Mizaç Özelliklerinin Okul Öncesindeki Çocukların Okula Uyumları Üzerindeki Etkileri / The Effects of Age, Gender, and Temperament Traits on School Adjustment for Preschool Children
- Sayfa
- 54–66
- DOI
- —
Özet
Problem: Okul, aileden sonra çocukların hayatındaki en önemli gelişimsel sistemdir (Bronfenbrenner & Morris, 2006). Çocuğun içinde doğup büyüdüğü ve kendini güvende hissettiği aile ortamından çıkıp, dış dünyaya ve toplumsal çevreye katıldığı ilk yerdir (Akman, Baydemir & Akyol, 2011; Erkan, 2011). Çocukların okula uyum sağlamalarını etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bunlar arasında çocuk özellikleri (örneğin bilişsel hazırlık, dil becerileri ve mizaç özellikleri); okul ortamı (örneğin öğretmen-çocuk ilişkisi) ve cinsiyet, yaş, sosyo-ekonomik durum gibi demografik faktörler sayılabilir (Birch & Ladd, 1997; McDermott, 1995; RimmKaufman & Pianta, 2000). Mizaç okula uyum ile ilgili olarak dikkat çeken bir faktördür. Cinsiyet okul başarısı ve okula uyumda önemli bir etken olarak tespit edilmiştir (Ramey ve ark., 1998). Wang ve ark. (2008), yaptıkları çalışmada kızların akademik başarılarının ve uyum düzeylerinin erkeklere göre daha yüksek olduğunu belirlemiştir. Yaş okula uyumda etkili olabilecek bir diğer faktördür. Yapılan araştırmalar çocukların yaşları büyüdükçe davranış problemlerinin azaldığı, akran ilişkilerinin, sosyal becerilerinin ve okula uyumlarının arttığınıortaya koymuştur (Campbell, 2006; Vandell ve ark, 2006). Yöntem: Araştırmanın örneklem grubunu, Çorum il merkezinde Milli EğitimBakanlığı’na bağlı ilköğretim okullarının anasınıflarına devam eden, 5-6 yaşgrubundan 91 çocuk oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarakÇocuklar İçin Kısa Mizaç Ölçeği ve 5-6 Yaş Çocukları İçin Okul Uyumu ÖğretmenDeğerlendirme Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada veriler çocukların anneleri veonların öğretmenlerinden elde edilmiştir. Yaş, cinsiyet ve mizaç özellikleri ileçocukların okula uyum değişkenleri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıylaPearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı Tekniği uygulanmıştır. Çocuklarınyaş, cinsiyet ve mizaç özelliklerinin onların okula uyumları üzerinde yordayıcıetkisinin bulunup bulunmadığını tespit etmek amacıyla Hiyerarşik RegresyonAnalizi yapılmıştır.Bulgular: Çalışmanın sonucunda yaş değişkeninin okula uyumda anlamlı biryordayıcı olduğu belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeni ise ilişkili bulunmamıştır. Bunakarşılık mizaç özelliklerinin çocukların okula uyumları ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucu özellikle mizacın reaktivite boyutunun okulauyumun anlamlı bir yordayıcısı olduğunu göstermiştir.Sonuç ve Öneriler: Okula uyum sağlayarak başarılı, etkili ilişkiler geliştirmekçocukların temel ihtiyaçları arasındadır (Stoeckli, 2010). Araştırmalar çocuğun mizaçözellikleri ve sınıf ortamı arasındaki ilişkinin öğretmen tutumu, öğretmen-çocuketkileşimini ve çocukların okula uyumlarını etkilediğini göstermektedir (Pullis &Cadwell,1982). Çeşitli araştırma sonuçları okula uyum sorununun yaşı küçük olançocuklarda yaşı büyük olan çocuklara göre daha yaygın olduğunu göstermiştir(Datar, 2006; Stipek ve Byler, 2001).Gerek bu araştırmanın bulguları gerekse destekleyici alanyazın tespitleri ışığında,uygulamacıların, okulun ilk günlerinde mizacı uyumlarını olumsuz etkileyenözellikleri olan çocuklara farklı alıştırma programları düzenlemeleri yerinde birönlem olabilir. Diğer yandan yaşı küçük çocukların yaşı büyük çocuklarla aynısınıfta bir araya getirilmemeleri de uyum adına alınabilecek önlemlerden biri olarakdeğerlendirilebilir. Bu araştırmanın bir ilde ve çok az bir orandaki katılımcıylayapıldığı göz önüne alınarak daha kapsamlı ve farklı illerde benzer çalışmalaryapılabilir.
Abstract
The aim of this study is to examine the relation between age, gender and temperamental traits (approach-withdrawal, persistence, rhythmicity and reactivity) of 5-6 year oldchildren and school adjustment. The sample of the study consists of 91 children selected by simple random sampling method among children attending preschool education classes at the city of Çorum in Turkey. Data of the study was collected by Teacher Rating Scale of School Adjustment developed by Ladd, Kochenderfer and Coleman (1996) and The Short Temperament Scale for Children developed by Prior, Sanson & Oberklaid (1989). Teachers of the children were asked to complete the Teacher Rating Scale of School Adjustment for each child in their classroom. Also, parents were asked to complete Short Temperament Scale for Children to determine the temperament traits of their child. Results of the study reveal that there are significant relations between age, temperamental traits and school adjustment among 5-6 year old children. However, gender has not been found to correlate directly with school adjustment.