Dergiler / Çağdaş Türkiye Tarihi Araştırmaları Dergisi / 2022 / Cilt: 22 - Sayı: 45

TÜRKİYE’DE ÇELTİĞİN GELİŞİMİNDE TRAKYA TARIMSAL ARAŞTIRMA ENSTİTÜSÜ VE DR. HALİL SÜREK’İN ROLÜ

THE ROLE OF THE THRACE AGRICULTURAL RESEARCH INSTITUTE AND DR. HALİL SÜREK IN THE DEVELOPMENT OF RICE IN TURKEY

Sayfa
881–911
DOI
—

Özet

20. Yüzyılda Türkiye’de çeltik tarımının gelişmesinde tarımsal araştırma enstitülerinin önemli bir rolü bulunmaktadır. 1970 yılına kadar, Tosya ve Kızılcahamam’daki deneme tarlalarındaki çeltik araştırma çalışmaları, Antalya Sıcak İklim Nebatları Islah ve Deneme İstasyonu, Tarsus Sulu Zirai Araştırma Enstitüsü ve Yeşilköy Zirai Araştırma Enstitüsü’nün çeltiğe katkıları olmuştur. Çeltik araştırma çalışmaları 1970 yılından sonra Edirne Zirai Araştırma Enstitüsü’nde devam etmiştir. Ancak, Türkiye’deki çeltik çeşit ıslahı alanındaki çalışmalar 1979’dan günümüze Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nde Halil Sürek tarafından gerçekleştirilmiştir. Bu çalışma Türkiye’de pirinç üretiminin artışında ve çeltik ekonomisinin gelişiminde Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün önemli bir payı olduğu iddiasını taşımaktadır. Ayrıca bu çalışma hem Halil Sürek’in çeltik çeşit ıslahı alanındaki çalışmalarını hem de bu konuda Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün kurumsal rolünü ele almaktadır. Bir diğer ifade ile çeltiğin bilimsel gelişiminde kamunun rolü incelenmektedir. Halil Sürek tarafından geliştirilen Osmancık-97 çeşidi üzerinde ayrıntılı olarak açıklanmaktadır. Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün çeltik çalışmaları ekim, yetiştiricilik, teknoloji, çeşit ıslahı, hasat ve pirince işlemeyi içermektedir.

Abstract

Agricultural research institutes have an important role in the development of rice cultivation in Turkey in the 20th century. The rice research works in the trial fields of Tosya and Kızılcahamam, Antalya Summer Growing Plant Research Station, Tarsus Irrigated Agriculture Research Institute, Yeşilköy Agricultural Research Institute had contributed to rice until 1970. Rice research activities have continued in Edirne Agricultural Research Institute after 1970. However, rice variety breeding works has extensively conducted by Halil Sürek at Thrace Agricultural Research Institute since 1979. This study claims that Thrace Agricultural Research Institute has a considerable share in the rise of rice production and the development of rice economy in Turkey. Besides, this study deals with the works of Halil Sürek in rice research and the institutional role Thrace Agricultural Research Institute in this topic. In other words, the role public sector in the development of rice is analyzed. Osmancık-97 that was developed by Halil Sürek is explained in detail. The rice works of Thrace Agricultural Research Institute include cultivation, growing, technology, variety breeding, harvest, and rice milling.

Anahtar kelimeler: Halil Sürek, Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Çeltik Çeşit Islahı, Tarımsal Modernleşme