Dergiler / Dünya Coğrafyası ve Kalkınma Perspektifi Dergisi / 2022 / Cilt: 1 - Sayı: 2
Ardeşen’de Ekonomik Faaliyetlerin Mekânsal Analizi ve Ekonomik Fonksiyonlar
- Sayfa
- 80–106
- DOI
- —
Özet
Karadeniz Bölgesi’nin Doğu Karadeniz Bölümü’nde yer alan Ardeşen bir kıyı kentidir. Yerleşmenin kuruluş yeri ülkenin en yağışlı ve nemli alanına karşılık gelir. Cumhuriyet öncesi dönemde ekonomik faaliyetleri güçleştiren bu durum nedeniyle ülke içine ve dışına göç veren bir merkez özelliğindeydi. Ancak 1924 yılında yöre ekolojisinin çay bitkisinin isteklerini karşıladığının anlaşılması Ardeşen’in de en optimum şartları kendinde toplaması nedeniyle farklı bir gelişme aşamasına geçilmişti. İlçe merkezinde kurulan çay fabrikaları göçü durdurmuş ve yörenin tarımsal üretimini desteklemiş olduğundan kentsel hayatı başlatan bir faktör olmuştur. Buna paralel şekilde hizmet ve sanayi istihdamı artarak yerleşmeye kent karakteri kazandırmıştır. Kentsel gelişmenin en önemli göstergelerinden biri olan istihdamın ekonomik sektörlere göre dağılımına bakıldığında sanayi ve hizmet sektörlerinin payı %85 gibi yüksek bir düzeye ulaşmıştır. Tarım sektörünün payı düşük gözükse de kent halkının hala daha kırsal karakterini koruması nedeniyle tarım önemli bir istihdam alanıdır. Ailelerin geleneksel yapısını koruması nedeniyle iş hasat mevsiminde Ardeşen dışında yaşayan aile bireylerinin geri gelmesi ve üretime katkı vermesi, ilginç sosyolojik bir gerçek olarak sürmektedir. İlçe merkezindeki temel ekonomik faaliyet kollarını tarım, hizmet, orman ve orman ürünlerine dayalı sanayi kolları oluşturmaktadır. En önemli tarımsal faaliyet kolunu ise çay tarımı oluşturmaktadır. Çay tarımı, Ardeşen ilçe merkezinde diğer ekonomik faaliyet kollarının gelişmesine de sebep olmaktadır. Buna örnek olarak mevsimlik işçilerin Ardeşen ilçesinde çalışması ve çay hasadı dönemlerinde nakliyeciliğin yoğunlaşması gibi birçok iş kolunu canlandırmaktadır. Ardeşen kentinin gelişmesi üzerinde Karadeniz Otoyolu’nun güzergahı üzerinde bulunma ve Rize-Artvin Havaalanın yakınlık olumlu etki yapmıştır. Bundan sonraki süreçte ulaşım kolaylığı nedeniyle sanayi, turizm ve tarım sektörlerinde hızlı bir gelişmenin yaşanması ve sürdürülebilir gelişme beklenmektedir.
Abstract
Ardeşen locating in the east side of Black Sea Region is a coastal city. Settlement of the site of establishment correspond to the most rainy and moist air region of the country. The city was emigrating to inland and abroad center feauture in Pre-republic Period due to these facts making difficult economical activities. But in 1924 region ecology was understood to satisfy the needs of tea plant and due to fact that Ardeşen had optimum conditions in itself it was proceeded to another stage. Due to fact that tea factories established in city center stopped emigrating and supported agricultural production and these were factors started city life. That parallelly service sector and industry sector employment was increasing gained city character to the settlement. When being looked employment distribution to economical sectors one of the most important indicator of urban development. Industry and Service sector’s proportions reached high level like %85.Even agricultural proportions went down Agriculture is still important employment area due to puclic of the city preserve their rural character Due to fact that families preserve their traditional structure. The members of families living outside of Ardeşen come back and contribute is going on as an intersting sociological fact. Basic economic activity branches in the city center consist of agriculture, service, timber and industry based on forest products. Tea agriculture consists of the most important agricultural activity branch. Tea agriculture contribute to the developmet of the other economical activity in Ardeşen city center. Like seasonal workers and intensfying transportation business in harvest period in Ardeşen city center can be shown as samples. Locating on the Black Sea highway and near to Rize-Artvin airport contribute to the development of Ardeşen positively Next period will be expected to create more developments and sustainable development in industry, tourism and agriculture due to easy transportations.