KEYİF VERİCİ ÖZELLİĞİ İLE HALK ARASINDA KULLANILAN HYOSCYAMUS NİGER L.’NİN GENOTOKSİK ETKİLERİNİN BELİRLENMESİ

Özet

Ülkemizde yaygın bulunan Hyoscyamus niger L. (ban otu)’nin keyif verici özelliği halk arasında bilinmektedir. Bu bitki kolay ulaşılabilir olması ve kullanımının yasal olarak suç olmamasından dolayı uyuşturucu olarak da kullanılmaktadır. Narkotik özellikli bitki türlerinin, canlılar üzerindeki etkileri kısa sürede gözlenemeyebilir. Ayrıca beklenen etkiler vücutta bulunan çeşitli koruma mekanizmalarıyla baskılanabilmektedir. Bu çalışmada, H. niger’in genotoksik etkili olup olmadığını belirlemek için insan periferal lenfositlerine in vitro Mikronükleus (MN) testi uygulanmıştır. Bitkinin uyuşturucu etkilere sebep olan madde içerikleri de Gaz Kromatografisi-Kütle Spektroskopisi (GC-MS) yöntemiyle belirlenmiştir. Elde edilen verilere göre, kullanılan bitkiye ait su ve metanol ekstraktlarının yüksek oranda atropin ve geranilgeraniol içerdiği saptanmıştır. Ayrıca her iki ekstraktın artan dozuna bağlı olarak mikronükleus oranının arttığı da tespit edilmiştir. Keyif verici olarak kullanılan H. niger L. bitkisinin insanlara verdiği zararlar düşünüldüğünde, resmi kurumlar tarafından yeni düzenlemeler yapılarak, yasal tedbirlerin alınması gereklidir.