Dergiler / Türk Coğrafya Dergisi / 2022 / Sayı: 81
Fosil polen ve jeokimyasal (μ-xrf) analizler ışığında Yelten Sazlığı (Antalya- Korkuteli-Türkiye) ve çevresinin son 2.100 yıllık paleovejetasyon ve paleoiklimi
- Sayı
- 2022 · Sayı: 81
- Sayfa
- 141–156
- DOI
- —
Özet
Yelten Sazlığı (1670 m) Antalya’nın Korkuteli ilçesinde yer almaktadır. Bu çalışma Güneybatı Anadolu’dayapılan paleovejetasyon çalışması niteliğinde olup son ~2100 yıllık paleovejetasyon vepaleoiklim yapısını belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda Yelten Sazlığı’ndan 48 cm sedimankarotu alınmış ve radyokarbon ile tarihlendirme analizi sonucuna göre taban yaşının 2.157 (KalGÖ) olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Sediman karotu üzerinde 32 adet fosil polen analizleri yapılmış vesonuçları diyagrama dönüştürülmüştür. Elde edilen diyagramda üç ana ve üç alt zon belirlenmiştir.Zonlar arasında odunsu/ağaç taksaların toplam oranı (AP; arboreal polen) %98 ile %85,1 arasındadeğişim göstermiştir. Fosil polen bulguları içerisinde Pinus sp., Juniperus sp., Quercus sp. önemli APtaksalarıdır. Otsu taksaları temsil eden NAP (non-arboreal polen) içerisinde ise Asteraceae, Amaranthaceaeve Lactuaceae önemli taksalar olmuştur. Ayrıca karot üzerinde μ-XRF analizleri uygulanmışμ-XRF verilerinin grafikleri çizilmiş ve paleoiklim değişimleri ortaya koyulmuştur. Analizlersonucunda bölgede dört farklı küresel iklim döneminin (Roma Sıcak İklim Dönemi, 1400 Soğuk İklimDönemi, Ortaçağ Sıcak Dönemi ve Küçük Buzul Çağı) özellikleri ile benzerlikler tespit edilmiştir.Son 2 bin yıllık süreç içerisinde vejetasyon yapısında orman varlığı oldukça baskındır. Sonuç olarakelde edilen veriler Güneybatı Anadolu’da daha önce gerçekleştirilen araştırma sonuçları ile karşılaştırılarakRoma, Bizans İmparatorluğu, Selçuklu ve Osmanlı Devleti döneminde iklim koşulları, arazikullanımı ve vejetasyon yapısının değişimine dair bilgiler elde edilmiştir.
Abstract
Yelten Marsh (1670 m) is located in Korkuteli district of Antalya. This study is a paleovegetationstudy conducted in Southwest Anatolia and aims to determine the paleovegetation andpaleoclimate structure of the last ~2100 years. In this context, 48 cm sediment core was takenfrom Yelten Marshes and according to the results of the radiocarbon dating analysis, it wasfound that the age of the base was 2.157 (Cal BP). 32 fossil pollen analyzes were made on thesediment core and the results were converted into diagrams. In the resulting diagram, threemain and three subzones were determined. The total ratio of woody/wood taxa (AP; arborealpollen) between zones varied between 98% and 85.1%. Among the fossil pollen findings,Pinus sp., Juniperus sp., Quercus sp. are important AP taxa. Asteraceae, Amaranthaceae andLactuaceae were important taxa in NAP (non-arboreal pollen) representing herbaceous taxa.In addition, μ-XRF analyzes were applied on the core, graphs of the μ-XRF data were drawnand paleoclimate changes were revealed. As a result of the analyzes, similarities with thecharacteristics of four different global climate periods (Roman Warm Climate Period, 1400 ColdClimate Period, Medieval Warm Period and Little Ice Age) were determined in the region. In thelast 2 thousand years, forest existence is quite dominant in the vegetation structure. As a result,the data obtained were compared with the results of previous research in Southwest Anatolia,and information on the change of climatic conditions, land use and vegetation structure duringthe Roman, Byzantine Empire, Seljuk and Ottoman Empire periods was obtained.