POSTMODERN STRATEJİLER IŞIĞINDA ÇAĞDAŞ TÜRK SANATÇILARIN PRATİKLERİNDE FEMİNİST EĞİLİMLER

FEMINIST TRENDS IN THE PRACTICES OF CONTEMPORARY TURKISH ARTISTS IN THE LIGHT OF POSTMODERN STRATEGIES

Özet

Kadınların erkeklerle eşit hak, statü ve özgürlükleri için verdikleri mücadele sonucu ortaya çıkan Feminizm, kadın ve cinsiyet sorunu üzerinden günümüzde de en çok tartışılan konulardan biri olmuştur. 1960’lardan sonra cinsiyet ayrımcılığı, kadınların uğradıkları haksızlıklar ve baskının ortadan kalkmasını savunan feminizm, zaman içerisinde epistemolojik dönüşümler geçirmiş, bu dönüşümlerin ardından sadece kadınların değil, LGBT’lerin de haklarının korunması gerekliliğini savunan yeni söylemler ortaya atmışlardır. Feminist söylemler sadece bir düşünce olarak kalmamış sanat ortamında da kendini kabul ettirmiş pek çok sanatçı tarafından destek görmüştür. Ülkemizde çağdaş sanat ortamında feminist yaklaşımlar sergileyen ya da feminist hareket içerisinde gösterebileceğimiz pek çok sanatçıya rastlamak mümkündür. Araştırmanın sınırlılığı kapsamında Şükran Moral, Özlem Şimşek, Füsun Onur, Nilbar Güreş, Mehtap Baydu olarak belirlenmiştir. Araştırmada sanatçıların daha çok kimlik, cinsellik, toplumsal cinsiyet, cinsiyet eşitsizliği, ırkçılık, kadın bedeninin metalaşması gibi temalara odaklandıkları görülmüştür. Bu bağlamda feminizm kavramının çağdaş sanata yansımaları postmodern stratejilerden pastiş, ironi, kendine mal etme, parodi ve metafor üzerinden oluşturulmuş; yapıtlar daha çok enstalasyon, video, performans ve fotoğraf gibi sanat pratikleriyle ele alındığı sonucuna ulaşılmıştır.

Abstract

Feminism, which emerged as a result of women's struggle for equal rights, status and freedoms with men, has been one of the most discussed issues today over the issue of women and gender. After the 1960s, feminism, which advocates the elimination of gender discrimination, injustices suffered by women and the elimination of oppression, has undergone epistemological transformations over time, and after these transformations, new discourses have emerged that defend the need to protect the rights of not only women but also LGBTs. Feminist discourses have not only remained as an idea, but have also been supported by many artists who have established themselves in the art environment. In our country, it is possible to come across many artists who exhibit feminist approaches in the contemporary art environment or that we can show within the feminist movement. Within the scope of the limitation of the research, Şükran Moral, Özlem Şimşek, Füsun Onur, Nilbar Güreş, Mehtap Baydu were determined. In the research, it was observed that the artists mostly focused on themes such as identity, sexuality, gender, gender inequality, racism, and the commodification of the female body. In this context, the reflections of the concept of feminism on contemporary art were created through postmodern strategies such as pastiche, irony, appropriation, parody, and metaphor; It has been concluded that the works are mostly handled with art practices such as installation, video, performance and photography.