Dergiler / Hitit Sosyal Bilimler Dergisi / 2022 / Cilt: 15 - Sayı: 2
Türkiye’de mevduat bankalarının kârlılığını, gelirlerini ve hisse değerlerini etkileyen faktörlerin oran analizi ve yapısal eşitlik modeli ile testi
- Sayfa
- 410–428
- DOI
- —
Özet
Bankacılık sektörü özellikle gelişmekte olan ülke ekonomileri için temel yapı taşlarından biri olup bu sektörün kârlılığı finansal gelişme için önem arz etmektedir. Özellikle Covid-19 pandemisi ile birlikte bankacılık sektörünün kârlılığı üzerinde etkili olan faktörlerin belirlenmesi daha fazla önem kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı Türkiye’de faaliyet gösteren mevduat bankalarının kârlılıklarını, gelirlerini ve hisse değerlerini etkileyen unsurları tespit ederek optimum bir finansal yapı için öneriler sunmaktır. Bu doğrultuda Borsa İstanbul’da işlem gören dokuz adet bankanın 2014/03-2022/03 tarih aralığında üçer aylık dönemler halinde finansal tablolarından yararlanılarak oluşturulan oranlar çalışmanın veri setini oluşturmaktadır. Toplanan ikincil veriler SmartPLS programı aracılığıyla Kısmi En Küçük Kareler-Varyans Temelli Yapısal Eşitlik Modellemesi (PLS-SEM) analizine tabi tutulmuştur. Bulgulara göre büyüme oranlarının değerleme oranları üzerinde negatif yönde, kârlılık oranları üzerinde ise pozitif yönde etkisinin olduğu; değerleme oranlarının gelir oranları üzerinde pozitif yönde, kârlılık oranları üzerinde ise negatif yönde etkisinin olduğu; finansal yapı oranlarının değerleme oranları üzerinde pozitif, gelir oranları üzerinde ise negatif yönde etkisinin olduğu; özkaynak yeterlilik oranlarının kârlılık oranları üzerinde pozitif yönde etkisinin olduğu tespit edilmiştir.
Abstract
The banking sector is one of the basic building blocks for the economies of, particularly, developing countries, and the profitability of this sector is significant for financial development. Especially with the Covid-19 pandemic, determining the factors affecting the profitability of the banking sector has gained more importance. The aim of this study is to determine the factors affecting the profitability, income, and share values of deposit banks operating in Turkey and to offer suggestions for an optimum financial structure. Accordingly, the data set of the study consists of the ratios created by making use of the quarterly financial statements of nine banks traded in Borsa Istanbul between the dates of 2014/03-2022/03. The collected secondary data were subjected to Partial Least Squares-Variance-Based Structural Equation Modeling (PLS-SEM) analysis via the SmartPLS program. According to the findings, it has been determined that growth rates have a negative effect on valuation rates and a positive effect on profitability rates; valuation rates have a positive effect on income rates and a negative effect on profitability rates; financial structure ratios have a positive effect on valuation ratios and a negative effect on income ratios; equity adequacy ratios have a positive effect on profitability ratios.