Dergiler / Türkoloji / 2018 / Sayı: 87
KARAY TÜRKLERİ VE DİLLERİ
- Dergi
- Türkoloji
- Sayı
- 2018 · Sayı: 87
- Sayfa
- 68–81
- DOI
- —
Özet
Köklerini Hazar İmparatorluğu’ndan alan Karay Türkleri VIII. asırda İslamiyet, Hristiyanlık, Musevilik ve diğer dinlerin bir arada bulunduğu coğrafyada yaşarken XIV. asrın sonlarında Polonya ve Litvanya’ya gitmişler ve günümüz Karaylarının o topraklardaki ana unsurlarını oluşturmuşlardır. Bu kadar farklı coğrafyada farklı kültürlerle karşılaşan Karay Türklerinin dilleri de bundan etkilenmiş ve Kıpçak Türkçesi grubunda yer alan Karayca; İbranice, Arapça, Farsça, Lehçe, Litvanca, Rusça gibi dillerden hem leksik hem de sentaktik alıntılar yapmıştır. Değişik kültürlerle karşılaşıp etkileşen Karay Türkleri XIV. asırdan beri nüfusları azalsa da, Karayca bir eğitim dili olmasa da, diğer Türk gruplarından uzak sınırlarda bulunsalar bile dillerini korumayı başarmışlardır ama; günümüzde Kırım ağzı Karaycası asimile olmuş, yaşayanTrakay ve Haliç ağzını konuşurların sayısı da çok azalmıştır. Bu çalışmada, Karay Türklerinin kökenleri, inançları ve dilleri ana hatlarıyla incelenerek değerlendirilmiştir.
Abstract
Karay Turks who took their roots from the Caspian Empire VIII. Century while living in the geography where Islam, Christianity, Judaism and other religions coexist in the centuries, they went to Poland and Lithuania in the end of the century and formed the main elements of the land of today's Karays. The language of the Karay Turks who encountered different cultures in such different geographies was also affected by this, and Karay Turkish, who is in the group of Kıpçak Turkism, it has made both lexical and syntactic quotations from languages such as Hebrew, Arabic, Persian, Polish, Lithuanian, Russian. Karay Turks encountered and interacted with different cultures in the history. Even though the population of Karay has been decreasing, even if Karaim Turkish not a language of education, even if they are located at distant borders from other Turkish groups they have managed to maintain their languages. Nowadays the Crimean dialect has been assimilated, and the number of the people speaking Trakay and Halich-Lutsk has decreased. In this study, the origins, beliefs and languages of the Karay Turks were examined and evaluated.