İŞTEK MESELESİ VE ORTA ASIRLARDA BAŞKURTLAR

Özet

Bu makale Başkurtlar’ın Ortaçağ tarihinin yönlerine adanmıştır. Bu çalışmanın önemi Başkurdistan Ortaçağ tarihine yeni bir bakış açısının sunmasıdır. Yazar en yeni bilimsel araştırmalara dayanmaktadır. Eski Ugor orman-bozkır nüfusu XI. yüzyılda Türkler tarafından asimile edilmişti. Çiyalikler, Sibirya'daki Ugor halkları ile daha sonra ilişkilendirilmişti. Onlar ve Mansiler İşteklerle ilişkilendirilebilir. Başkurtlar ve Sibirya Tatarları Ugor kabileleriyle alakalandırılmaktadır. Onlar daha güçlü komşularıyla birlikte yaşadılar. Doğu Avrupa ve Batı Sibirya tarihinde Başkurtlar mütevazı bir rol oynamışlardır. Oğuzlarla Başkurtlar arasında bir bağdan söz edilemez. Ancak Peçeneklerle ilişkileri olmuştur ve müttefik idi. Başkurt topraklarındaki Bulgar varlığı çok şartlıydı. Bir haklı gerekçe ile, Başkurtların Moğollara itaat etmesinden bahsedebiliriz. Başkurtlar Altınorda devletinin varislerinden biridir. Başkurtlar Nogay Orda tarafından da yönetiliyordu. Nogaylar Başkurtlardan haraç aldı. Makalede Başkurtların tarihi incelenecektir.

Abstract

This article is devoted to aspects of the medieval history of the Bashkirs. The novelty of this study is that the author offers an integral historical reconstruction of the history of the Medieval Bashkiria. The author bases himself on the latest scientific researches. The Ancient Ugric forest-steppe population was assimilated by the Turks in the 11th century. The Chiyalik people were a later population of a related origin with Siberian ugras. They and Mansi can be correlated with Ishtaks. Ishtaks called as Ugric tribes, and Turkicized Ugrians, as well as in some cases, Turks - Bashkirs and Siberian Tatars. The role of Bashkirs in the history of Eastern Europe and Western Siberia was very modest, as they were in the shadow of more powerful neighbors, the dependence on which was often rather conditional. We can not talk about the Bashkirs' dependence on Oguzes, and relations with the Pechenegs were rather allied. The Bulgarian presence on the Bashkir territory was very conditional. With proper justification, we can talk about the subordination of the Bashkirs to the Mongols. Bashkiria was a vassal of the Golden Horde. Attempts to get free from the power of the Golden Horde occurred during the rule of Toktamysh and Timur's invasions in Ulus Juchi. The Bashkirs were in allied relations with the Beklerbek Idegey of the Mangyt clan. Most of Bashkiria was under the rule of the Nogai Horde. The Nogais created a vicegerency in Bashkiria and took yasak from the Bashkirs. Shibanids and the Kazan Khanate fought for north-western and north-eastern Bashkiria in the XV-beginning of the XVI century. It ended in the victory of the Kazan; however, the Trans-Urals remained under the rule of the Tyumen Khanate. Bashkiria before the arrival of the Russians was divided between the Nogais and the Tatars.

Anahtar kelimeler: Başkurtlar, Tatarlar, Eski Macarlar, Nogay Orda, Altınordu, İştekler