Dergiler / Türkoloji / 2019 / Sayı: 95
1654-1657 YILLARI ARASINDA POLONYA-LİTVANYA TOPLULUĞU İLE KIRIM HANLIĞI ARASINDAKİ KOALİSYONUN ASKERİ YÖNLERİ
- Dergi
- Türkoloji
- Sayı
- 2019 · Sayı: 95
- Sayfa
- 129–156
- DOI
- —
Özet
Bu makale, Kırım Hanlığıʼnın 1654-1657 yılları arasındaki Polonya-Litvanya Topluluğu ile olan birlikteliğinin askeri ve diplomatik yönlerini ele almaktadır. 1654 yılında Doğu Avrupa'daki uluslararası ilişkiler sistemin yeniden yapılandırılmıştır. Hetman bölgesinin Rusyaʼnın himayesine devredilmesi, Giray ve Vaz hanedanları arasında yakın işbirliğine neden olmuştu. Kırım Tatarlarının Polonyalıların tarafına devredilmesi ise Ukraynalı Kazakları savunmaya zorlamıştı. 1656 yılı Ozernaya'daki savaş Ukraynalıların kayda değer kayıplarına neden olmuştu. Kırım Tatarlarının Prostykami ve Kara Ada altındaki Polonyalılara yardımı sırasıyla Brandener ve Transilvanyalıların yenilgisine neden olmuştu. Polonyalılar aracılığıyla Kırımlılar, Avusturya, Danimarka ve İsveç’e elçiler göndermişti. Danimarka ve İsveç'i Rusya’ya karşı koalisyona çekmeye yönelik girişimler başarısız olmuştu. Makalede, Kırımlıların 1657'deki Transilvanyalılara karşı seferlerinin Osmanlılar tarafından onaylanmasını ele almaktadır.
Abstract
This paper deals with the history of relations of the Crimean Khanate with Rzecz Pospolita and Hetmanshchyna in epoch of Khmelnychchyna. In 1654-1657 The Crimean Khanate was an ally of the Commonwealth. In the campaign of 1654-1655 years the Role of Crimean Tatars was ambivalent. They helped the Poles during the siege of Uman and in the Battle of Okhmativ, however, Bohdan Khmelnytsky led bribing Crimean Tatars Mirzas for departure from Okhmativa. Mekhmed IV Gheray was unable to break the Ukrainians in the Battle of Ozerna and to attempt to split the Russian-Ukrainian Union. Crimean Tatars took an active part in the wars against other opponents of the Polish-Lithuanian Commonwealth. Participation of Crimean Tatars in the Battle of Prostki allowed the Poles defeated the Swedes, and the raids on Prussia neutralize the threat of Rzeczpospolita by the Prussians. Crimean Tatars as allies defeated troops' Transylvanian prince György Rákóczi in 1657. Plans of Crimean khans to attract Sweden, Denmark and Austria in 1656 to anti-Russian coalition could not been implemented.