TURAR RISKULOV’UN ALMANYA EPİK DESTANI

Özet

20. yy.’ın 20–30’lu yıllarında Kazak milli siyasi aydınlarından T. Rıskulov milli gelirle ilgili siyasi görüşleri ve milli prensipleri farklı olduğundan kendi döneminin en ünlü siyasi kişisi idi. Onun adı “Büyük Terör”ün süreciyde değil; Türkistan, Moskova ve Moğolistan’daki yüksek kurumlarda Merkezi Parti idaresinin siyasi tavırlarında aktif bir şekilde geçmekteydi. Onun etrafında oluşan kavgalı dönemlerden biri de 1923 yılında Almanya’ya yaptığı seferle ilgili gelişmedir. Maalesef, T. Rıskulov’un Almanya epik destanının yazılış sebeplerinin pek çoğu milli görevlilerinin hayatına bir iz bırakmıştır. Makale T. Rıskulov’un Sovyet tarihnamesinde ve egemen olduğu yıllarda dikkate alınmamış olup, bu seferlerin sebepleri belgesel esasına dayandırılarak tahlil edilmiştir.

Abstract

Among the Kazakh national political elite of the 20–30s of the XX century, T. Ryskulov was the most famous political figure of his time, despite conflicting political views and civic positions in national interests. His name was very active not only during the "Great Terror", but also in senior government posts in Turkestan, Moscow and Mongolia, in the political games of the central party government. One of the most famous campaigns around him was in 1923. This happened in connection with his official visit to Germany. Unfortunately, the causes and consequences of the German epic Turar Ryskulov left a tragic mark on the fate of many nationalist figures. The article is devoted to the actual analysis of the causes and consequences of this visit of a figure who was ignored in Soviet historiography and during the years of independence.

Anahtar kelimeler: Turar Rıskulov, Nazir Törekulov, Almanya’daki Türkistanlı öğrencileri, “Büyük Terrör”, Pantürkizm.