Dergiler / Türkoloji / 2021 / Sayı: 107
HOCA AHMED YESEVİ VE DİVAN-I HİKMET HAKKINDA TÜRKİYE VE KAZAKİSTAN’DA YAPILAN ÇALIŞMALAR ÜZERINE BİR DEĞERLENDİRME
- Dergi
- Türkoloji
- Sayı
- 2021 · Sayı: 107
- Sayfa
- 31–43
- DOI
- —
Özet
Hoca Ahmed Yesevî, Türk-İslam düşüncesinde önemli bir şahsiyettir. Bu öneminden dolayı onun tarafından söylendiği kabul edilen Hikmetler, bu Hikmetlerin dili ve günümüze tesiri hakkında çok sayıda çalışma yapılmıştır. Hoca Ahmed Yesevî’nin en önemli eseri, Türkçe şiirlerinin bir mecmuası olan Divan-ı Hikmet’tir. Divan-ı Hikmet dışında Hoca Ahmed Yesevî’ye izafe edilen çeşitli eserler de bulunmaktadır. Hoca Ahmed Yesevî hakkında yapılan ilk çalışmalar, 12. yüzyıla kadar götürülebilse de bu çalışmaların esas itibariyle 15. yüzyıl sonrası ve özellikle de Divan-ı Hikmet’in Kazan’da, Taşkent’te ve İstanbul’da matbu basımının yapıldığı 19. yüzyılın ikinci yarsından sonra artış gösterdiği görülebilir. Bu çalışmada Hoca Ahmed Yesevî’nin hayatı, eserleri ve tesiri hakkında kısaca bir giriş yapıldıktan sonra literatür taraması yöntemiyle Türkiye ve Kazakistan’da yapılan çalışmalar hakkında bir değerlendirme yapılacaktır.
Abstract
Khoja Ahmad Yasawi is an important figure in Turkic-Islamic thought. Due to this importance, so far a great number of studies have been (and continue to be) done about Diwan-ı Hikmat, which is accepted to be said by him, the language of these Hikmah and their impact on our day. The most important work of Khoja Ahmad Yasawi is Divan-ı Hikmat, a collection of his religious poems in Turkic language. Apart from Divan-ı Hikmat, there are also various works attributed to Khoja Ahmad Yasawi. Although the first studies on Khoja Ahmad Yasawi can be traced back to the 12th century, the studies are mainly from the second half of the 19th century, when several copies of Divan al- Hikmah were printed in Kazan, Tashkent and Istanbul, can be seen to increase thereafter. In this study, after a brief introduction about the life, works and influence of Khoja Ahmad Yasawi, as using the method of literature review, an evaluation will be made about the studies carried out in Turkey and Kazakhstan with the method of literature review.