Muhasebe ve Denetim Kurumu “AAOIFI” Standartları Işığında İslami Bankaların Dış Ticaretin Finansmanındaki Rolü

The role of Islamic banks in financing foreign trade in light of the standards of the Accounting and Auditing Organization “AAOIFI”

Özet

İslami bankalar iç ve dış ticarette önemli bir rol üstlenmiştir. Bu bankaların dış ticaretteki ödeme araçları, yöntemleri, finansman,sigorta ve hizmetleri artmıştır. Bu çalışma İslami bankaların dış ticaretin şer’i kriterlere göre finansmanındakirolünü ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bunun için de Vakıf Katılım Bankası’nda uygulanan finansman türlerinden birörnek seçilmiş ve İslami Finans Kuruluşları Muhasebe ve Denetim Kurumu “AAOIFI” standartları ile karşılaştırılmıştır.Temel araştırma problemi, “İslami bankaların dış ticaretin finansmanındaki rolü nedir?” Bu araştırma, dış ticaret olgusunuve İslami bankalar tarafından finanse edilmesini tahlil etmek için betimsel analitik bir yaklaşım benimsemiştir.Araştırmanın teorik çerçevesini dış ticaret kavramı ve uygulamadaki durumu, dış ticarette kullanılan ödeme araçları,dış ticaretteki şer’i standartlar, İslami bankaların tanımı; İslami bankacılık finansmanı kavramı, önemi ve çeşitleri oluşturmaktadır.Araştırmada çeşitli sonuçlara ulaşılmıştır. Bunlardan en önemlisi Vakıf Katılım Bankası’nda kullanılan finansmansözleşmelerinin şartlarının çoğunun İslami Finans Kuruluşları Muhasebe ve Denetim Kurumu’nun (AAOIFI)standartları ile uyumlu olmasıdır. Uyumlu olmayan bazı maddelerin de varlığı tespit edilmiştir. Söz konusu maddelerinİslami Finansal Kurumlar Muhasebe ve Denetim Kurumu’nun şer’î standartlarına göre yeniden gözden geçirilmesi tavsiyesindebulunulmuştur. Şer’î standartları belirleyen tek bir danışma kurulunun oluşturulması ve tüm İslami bankalarınonun kararlarına uymalarının gerekliliğine işaret edilmiştir.

Abstract

Islamic banks have played an important role in domestic and foreign trade. Payment instruments, methods, financing,insurance, and services in foreign trade of Islamic banks have increased. This study aims to reveal the role of Islamicbanks in the financing of foreign trade according to Sharia criteria. For this purpose, an example of the financing typesapplied in Vakıf Katılım Bank was selected and compared with the “AAOIFI” standards of the Islamic Finance InstitutionsAccounting and Audit Institution. The main research problem is “What is the role of Islamic banks in financing foreigntrade?”. This research has adopted a descriptive-analytical approach in order to analyze the phenomenon of foreign tradeand its financing by Islamic banks. The theoretical framework of the research consists of the concept of foreign tradeand its situation in practice, the payment instruments used in foreign trade, the Islamic standards in foreign trade, andthe definition of Islamic banks; the concept, importance, and financing types of Islamic banking. Various results wereattained in the research. The most important of these is that most of the terms of the financing contracts used in VakıfKatılım Bank are in compliance with the standards of the Islamic Financial Institutions Accounting and Auditing Institution(AAOIFI). The presence of some incompatible substances has been also detected. It has been recommended to reviewthe aforementioned articles in accordance with the Shari’a standards of the Islamic Financial Institutions Accounting andAudit Institution. It was indicated that a single advisory board should be set up to set the Shari’ah standards and that allIslamic banks should comply with its decisions.

Anahtar kelimeler: İslami bankalar, Finansman, Dış ticaret, Şer’î değerlendirme.