Dergiler / Disiplinler Arası Dil Araştırmaları / 2021 / Cilt: 2 - Sayı: 2
ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN “TÜRKÇE DERSİ” KAVRAMINA İLİŞKİN ALGILARININ METAFORLAR ARACILIĞIYLA BELİRLENMESİ
- Sayfa
- 147–160
- DOI
- —
Özet
Metafor, bir şeyi açıklarken ya da tanımlarken başka bir şeyin özelliklerine benzeterek açıklama, anlatma yoludur. Metafor, son zamanlarda sosyal bilimler alanında kullanımına sıkça başvurulan nitel veri toplama tekniklerinden biridir. Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin “Türkçe dersi” kavramına ilişkin oluşturdukları metaforları toplamak ve toplanan metaforları inceleyerek sınıflandırmak böylece ortaokul öğrencilerinin Türkçe dersine yönelik algılama biçimlerini ortaya koymaktır. Bu amaç çerçevesinde araştırmada şu sorulara cevap aranmıştır: 1- Ortaokul öğrencilerinin “Türkçe dersi” kavramına yönelik üretmiş oldukları metaforlar nelerdir? 2- Bu metaforlar ortak özellikleri bakımından hangi kavramsal kategorilerde toplanabilir? Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji (olgubilim) deseni kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmada elde edilen verilerin toplanması, analizi ve yorumlanmasında nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Afyonkarahisar il merkezinde bulunan bir ortaokulda öğrenim görmekte olan 5, 6, 7 ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Araştırmada veriler, 1 açık uçlu sorunun yer aldığı formla elde edilmiştir. Veriler, “Türkçe dersi …….. gibidir, çünkü ……..” ifadesinin tamamlanmasıyla toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Üretilen metaforların analiz edilmesi ve yorumlanması sürecinde şu aşamalar takip edilmiştir: 1- Adlandırma aşaması, 2- Tasnif etme (eleme ve arıtma aşaması), 3- Kategori geliştirme aşaması, 4- Geçerliği ve güvenirliği sağlama aşaması 5- Nicel veri için verilerin bilgisayara aktarılması aşaması.
Abstract
Metaphor is a figure of speech explaining something by likening it to another. Metaphor is one of the qualitative data collection techniques that has been used frequently in social sciences recently. The aim of this study is to collect the metaphors formed by secondary school students regarding the concept of “Turkish lesson” and to examine and classify the collected metaphors, thus, to reveal the perception styles of secondary school students towards Turkish lessons. For this purpose, the following questions were sought in the study: 1- What are the metaphors that secondary school students have produced for the concept of “Turkish lesson”? 2- In which conceptual categories can these metaphors be compiled in terms of their common features? The research was conducted using phenomenology design, which is one of the qualitative research methods. Qualitative research methods were used in the collection, analysis and interpretation of the data obtained in the study. The study group of the research consists of 5th, 6th, 7th and 8th grade students studying in secondary school in the center of Afyonkarahisar province in the 2018-2019 academic year. The data in the study were obtained with a form containing 1 open-ended question. The data were collected with the completion of the statement “Turkish lesson is like ……. because ……...”. Content analysis technique was used in the analysis of the collected data. The following phases were pursued in the process of analyzing and interpreting the produced metaphors: 1- Naming phase, 2- Classification (elimination and refinement phase), 3- Category development phase, 4- Ensuring validity and reliability phase, 5- Transferring data to computer for quantitative data.