Dergiler / Bitig Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2021 / Cilt: 1 - Sayı: 1
II. Abdülhamid Devrinde Nesep ve Sebep Asabiyyesinin İhyası ya da Geleneğin İcadı
- Sayfa
- 95–118
- DOI
- —
Özet
II. Abdülhamid dönemi Osmanlı Devleti’nin altı asırdan fazla olan ömrünün son devirlerine tekabül eder. II. Abdülhamid’in, devrinde devletin ömrünü uzatabilmek için çok çaba sarf ettiği görülür. Nitekim bu amaçla Panislamizm politikasını Osmanlı İmparatorluğu topraklarında gözü olan emperyal güçlere karşı bir araç olarak kullandığı bilinmektedir. Ayrıca kendi döneminde Türk kimliğini vurgulayan, nesep ve sebep asabiyyesini öne çıkaran, bazı girişimleri olduğu da görülmektedir. Ertuğrul Bey’in türbesinin onarımı, hiçbir Osmanlı kaynağında adına dahi rastlanılmayan Hayme Ana’nın türbesinin yaptırılması, Osmanlı Devleti’nin kuruluşunun kutlanması, Karakeçili aşiretinin ön plana çıkarılması gibi icraatları II. Abdülhamid döneminde nesep ve sebep asabiyyesini ihya etmek ya da geleneği icat etmek adına yürütülmüş bir dizi faaliyetten bazılarıdır. Bu çalışmada; genelde panislamizm ile özdeş politikaların yürütüldüğü bir dönem olarak görülen II. Abdülhamid döneminde nesep asabiyyesinin ihyasına ya da bir soy geleneğinin icadına yönelik çabaların nedenleri üzerinde durulacaktır. Ayrıca söz konusu icraatların devletin yıkılışa doğru gidişte bir kurtuluş reçetesi olarak sunulan, Panislamizm, Batıcılık, Turancılık/Türkçülük gibi fikir akımları içerisinde nerede bulunduğu sorusuna cevap vermek amaçlanmaktadır
Abstract
The reign of Abdülhamid II corresponds to the last years of the Ottoman State, which had a life span of more than six centuries. It is seen that Abdülhamid II made substantial efforts during his reign to prolong the life span of the state. It is known that to this end he used the policy of Pan-Turkism as a leverage against imperial powers that had designs on the territories of the Ottoman Empire. In addition, it is also seen that he engaged in some initiatives during his reign that highlighted lineage adherence by emphasizing Turkish identity. Activities such as renovation of the tomb of Ertuğrul Bey, construction of a tomb for Hayme Ana, whose name is not even encountered in any Ottoman sources, celebration of the foundation of the Ottoman State and bringing the Karakeçili tribe forward are among a series of the practices that Abdülhamid II performed during his reign in the name of reviving adherence to lineage or inventing the tradition. This paper will dwell on the reasons for the revival of lineage adherence or invention of a lineage tradition during the era of Abdülhamid II, which is seen as a period when policies that are generally identified with Pan-Islamism were pursued. Moreover, the paper will also seek answers to the question of where these activities fit in among intellectual movements such as Pan-Islamism, Westernism and Pan-Turanism/Turkism, which were proposed as remedies to prevent the state from destruction.