Dergiler / Turkish Studies (Elektronik) / 2018 / Cilt: 13 - Sayı: 27
DİL VE KÜLTÜR AKTARIMINDA İŞLEVSEL BİR ARAÇ OLARAK DERS KİTAPLARI: TÜRKÇE DERS KİTAPLARI ÖRNEĞİ
- Sayfa
- 1575–1592
- DOI
- —
Özet
Kü ltü r bir yaşam tarzını dil aracığıyla yansıtır. Ana dil ve ikinci dil öğretim kitapları için seçilen metinler ve bu metinlerdeki unsurlar, söz konusu kültürleri oluşturma, taşıma ve aktarma işlevinde önemli görevlilerdir. Bu çalışmada 2018-2019 öğretim yılında ortaokullarda Türkçe dersinde okutulan Türkçe ders kitaplarındaki (5,6,7, ve 8. sınıf) Millî Kültürümüz temalarında yer alan yazılı metinlerin kültür aktarımı bağlamında incelemesi yapılmıştır. Döküman tarama yöntemiyle gerçekleştirilen bu nitel çalışmada, tarama yapılırken, örnekleme dahil edilecek metinlerin ve soruların saptanmasında ‘millî unsurların’ tespiti ölçüt olarak belirlenmiş, bu ölçüte göre saptanan metinler veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Türkçe ders kitaplarındaki Millî Kültür Temasında kültür ögeleri olarak nelere yer verildiği ve bunların ne şekilde aktarıldığı problemine yönelik olarak metinlerin betimsel analizi yapılmıştır. Çalışmada, dil- kültür ilişkisini ortaya koyan metin içerikleri başta olmak üzere Millî Kültürümüz ünitelerinde ele alınan kültürel unsurların tespiti yapılmıştır. Araştırma sonucunda, Türk kültürünün gelecek nesillere aktarılması adına birçok tür içinde tarihsel ve kültürel unsura yer verildiği bulgusuna ulaşılmış ve bunlar örneklendirilmiştir. Bununla birlikte, anlama sorularında da kültürel unsurların aktarılması için nelerin yapılabileceğine dair soruların ve önerilerin bulunduğu yönünde bulgulara ulaşılmıştır. Türkçe kitaplarındaki öğrencilerde kültürel bilinç ve bellek geliştirilmesine yönelik malzemenin etkin kullanımı konusuna, öğretmenler de bilinçli ve hassas yaklaşırsa bu önemli hedefe ulaşılacağı düşünülmekte, bu makalede sunulan verilerin bu anlamda bir farkındalık yaratacağı öngörülmektedir. Ayrıca makalede, öğrencilere, başta millî kültür ve bellek olmak üzere, kültürlerarası iletişim noktasında da bilgi, beceri ve yetkinlik kazandırılmasının önemli olduğu, bu nedenle, seçilecek metinlerin ve anlama sorularının öğrencileri bu yönden destekleyecek ürünler olmasına dikkat edilmesinin gerektiği gibi önerilere de yer verilmiştir.
Abstract
Culture reflects a lifestyle through language. Texts selected for mother tongue and second language teaching books and the elements in these texts are important staff in the process of creating, transporting and transferring culture. In this study, the texts in the units of National Culture in Turkish language coursebooks in secondary schools in 2018- 2019 academic year were examined in the context of conveying culture. In the study, document review and analysis method was employed and descriptive analysis of the texts was carried out in order to determine what cultural elements are included in the units of National Culture in Turkish coursebooks and how are these cultural elements conveyed. Cultural contents and structures were analyzed in the texts notably in the ones which underlie the relationship between language and culture. As a result of the study and evaluations, it was found that many historical and cultural structures were included in many genres to convey Turkish culture to next generations; and questions and suggestions were also included in the books about what and how can be done in order to transfer these cultural concepts. Additionally, we recommended that text books should focus more on developing cultural awareness and memory of students, and the skills and outcomes related to intercultural communication also should be taken into consideration during the preparation of Turkish lesson program and text books.