Lasioptera sp. (Diptera: Cecidomyiidae)’ye farklı budama yöntemlerinin etkisi

The effect of different pruning methods on Lasioptera sp. (Diptera: Cecidomyiidae)

Özet

Bu çalışmada domatesteki koltuk sürgünlerinin farklı yöntem ve uzunluklarda kesilmesinin Lasioptera sp. dişilerinin yumurta bırakma tercihlerini nasıl etkilediği saptanmaya çalışılmıştır. Çalışma 2017 yılında Antalya ilindeki bir domates serasında yürütülmüştür. Deneme 5 karakterden oluşmuştur (Makasla 5 ve 8 cm uzunluğunda kesim; elle 5 ve 8 cm uzunluğunda kırma, hiç koltuk alma yapılmamış (muamelesiz kontrol). Tüm karakterler 100 tekerrürlü olarak denenmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlar makasla kesilen sürgünlere, elle kırılan sürgünlerden daha fazla yumurta bırakıldığını ve aralarındaki fark istatistiki olarak önemli olduğunu göstermiştir (P<0.05). Makasla 5 cm uzunlukta kesilen sürgünlerde toplam 418 adet yumurta bırakılmasına karşılık, 8 cm uzunluğunda kesilenler 215 adet yumurtaya sahipti. Elle kırılan sürgünlerde 53-55 adet yumurta bırakılmıştır. Çalışma süresince hiçbir işlem (kesme ya da kırma) yapılmadan bırakılan muamelesiz kontrol sürgünlerine ise hiç yumurta bırakılmamıştır. Sonuç olarak, daha önce yapılan çalışmalarda da bildirildiği gibi domates bitkisinden salgılanan semiokimyasallardan olan terpen maddesinin elle kırılan sürgünlerde daha fazla olması ve böceklere repellent etki yapmasından dolayı bu sürgünleri daha az tercih ettiğini düşündürmektedir. Tüm sonuçlar, elle 5-8 cm uzunlukta sürgün kırmanın zararlının zararını yaklaşık %87 kadar azaltabildiğini göstermiş olup, bu metodun yumurta bırakma aktivitesini azaltarak zararlı ile mücadelede etkili olabileceğini öğütlemektedir.

Abstract

In this study, effect of cutting axial shoot in different ways and lengths on the egg-laying preferences of the females of Lasioptera sp. on tomatoes was determined. The study was conducted on naturally infected tomato plants in Antalya province in 2017. The experiment consisted of 5 characters (pruning at 5 and 8 cm long by scissors or manually and untreated control) with 100 replications. As a result, more pupae were counted in the scissors pruning groups than in the manual pruning axial shoots and the difference between two treatment was statistically significant (P<0.05). In the axial shoot pruning with scissors at 5 cm length 418 pupae and at 8 cm length 215 pupae were counted. No pupae were found to untreated control axial shoots that did not have any treatment, pruning or manual pruning, during the study. As a result, as reported in previous studies, overall the results showed that manual pruning the axial shoots at 5-8 cm lengths could reduce the damage of this insect by approximately 87%, and suggest that this method can be effective in controlling this harmful species by reducing its egg-laying activity.