Balkan Savaşları Sonucunda Muhacirlere Yapılan Sosyal Yardımlar

Özet

Osmanlı Devleti Balkan Savaşları’nda büyük kayıplara uğradı. Kayıplarından sonra ise muhacir meselesiyle uğraşmak durumunda kaldı. Balkanlardan gelen muhacirler büyük sıkıntılarla karşılaştı. Ömürlerinin en uzun ve sancılı yılları elbette tek başlarına halledebilecekleri, üstesinden gelebilecekleri bir şey değildi. Osmanlı Devleti zaferlerini ve fetihlerini nasıl ülkenin her yerinde topyekûn bir şekilde yaşadıysa; yenilgilerini ve felaketlerini de paylaşmak suretiyle acılarının üstesinden gelmeye çalıştı. Osmanlı’da muhacirlere yapılan yardımlar 4 farklı koldan sağlanmak suretiyle gerçekleşti. Beş bölüm halinde incelemeye çalıştığımız makalemizin birinci bölümünde Balkan Savaşları sonucunda göç sorununa, göçün ne demek olduğuna bakılmıştır. İkinci bölümünde Devletçe yapılan sosyal yardımlara değinilecektir. Üçüncü bölümde Cemiyetler tarafından yapılan yardımlar incelenecektir. Bu başlık altında da dönemin iki büyük cemiyeti olan Hilâl-i Ahmer Cemiyeti ve Sâlib-i Ahmer’in yapmış olduğu yardımlara bakılacaktır. Dördüncü bölümde Osmanlı sınırları içerinde yaşayan halk tarafından yapılan yardımlara değinilecektir. Beşinci ve son bölümde ise Osmanlı sınırları haricinden gelen dış yardımlara bakılacaktır. Çalışmamızda Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nin belgelerinden yararlanılmaya çalışılmıştır. Yine göç üzerine yazılmış ikinci elden kaynaklara ve makalelere bakılmıştır. Bu çalışmada Balkan Savaşları sonucunda muhacirlere yapılan sosyal yardımlar üzerinde durulmuştur.