NEZİHE MUHİTTİN VE TÜRK KADINININ SİYASİ HAKLAR MÜCADELESİ

Özet

Türk kadınına seçme ve seçilme hakkının verilmesi, Cumhuriyet’in kurucu önderi Atatürk’ün ufkukadar, genç cumhuriyetin modern ve eğitimli kadınlarının bu konudaki mücadeleleri sayesinde, bir çokgelişmiş batı ülkesinden önce sağlanmıştır. Bu mücadelenin en önemli isimlerinden biri çok yönlü birentelektüel olan Nezihe Muhittin’dir. Nezihe Muhittin, 1889 yılında İstanbul’da varlıklı bir ailenin kızıolarak dünya’ya geldi. 1909 yılında Kız İdadisinde fen dersi öğretmeni olarak çalışmaya başladı.İttihat ve Terakki Kız Sanayi Mektebi, Selçuk Hatun Sultanisi müdürlüğü yaptı. Aynı yıllarda Sabahve İkdam gazetelerinde sosyoloji, pedagoji ve psikoloji ağırlıklı yazılar yazarak yayın hayatına atıldı.Nezihe Muhittin’ in kadın hakları konusundaki mücadelesine başlaması 1913’te Osmanlı – TürkHanımları Esirgeme Derneğine katılımıyla oldu. Tüm çabası kadınları erkeklere eşit bir statüyetaşımak olan Nezihe Muhittin, bunun sosyal ve ekonomik yaşamda olduğu kadar, siyasi alanda dagerçekleşmesini istiyordu. 1923 yılında Kadınlar Halk Fırkası adıyla siyasi bir parti kurma girişimindebulundu. Bu girişim, cumhuriyet döneminin ilk siyasal parti kurma girişimidir. Ancak valilik partininfaaliyetlerine izin vermedi. Aynı yıl 12 arkadaşıyla birlikte “Türk Kadınlar Birliği” adlı derneği kurdu.Nezihe Muhittin, bundan sonra çalışmalarını bu dernek aracılığı ile kadınlara siyasal haklarıntanınması amacı çerçevesinde gerçekleştirdi. Bu ve benzer diğer çabalarla 1934 yılında kadınlarımızseçme ve seçilme hakkı kazandı.Nezihe Muhittin, kadın haklarına adanmış bir ömür içinde binlerce öğrenci, yirmi kadar roman, üç yüzcivarında öykü, sahnelenmiş piyesler, operetler ve filme alınmış senaryolar bırakarak 1958 yılındavefat etti.

Abstract

Female suffrage was granted to Turkish women before other developed Western countries by thescope of Atatürk, founder leader of Turkish Republic, and by the struggle of modern and educatedwomen in this regard. An important person participating to this struggle is a sophisticatedintellectualist, Nezihe Muhittin. She was born in Istanbul in the year 1889 and was the girl of awealthy family. She began to work at Kız Idadisi as a science teacher at 1909. She was the director ofIttihat ve Terraki Kız Sanayi School and Selcuk Hatun Sultanisi. At the same years, she began to writesociology, pedagogy and psychology articles in the newspapers Sabah and Ikdam.Struggle of Nezihe Muhittin on political rights of women was began with the participation of her tothe Osmanlı-Turk Hanımları Esirgeme Association in 1913. Nezihe Muhittin’s clear point was to carrythe women in a similar status with men not only in social and economical lives but also in the politicalarea. She attempted to institute a political party named Kadinlar Halk Firkasi in 1923. This is the firstattempt of instituting a political party in the republic period. At the same year, she and her 12 friendsinstituted an association named as “Turk Kadinlar Birligi”. Thereafter, Nezihe Muhittin worked withinthe framework of the right of female suffrage for women through this association. This and similarattempts granted the right of female suffrage to Turkish women in 1934.Nezihe Muhittin had a life dedicated to rights of women and died in the year 1958 with leavingthousands of student, nearly 20 novels, nearly 300 stories, grandstanded plays, operettas and filmesscenarios behind.

Anahtar kelimeler: Nezihe Muhittin, Seçme ve Seçilme Hakkı, Türk Kadınlar Birliği