ANKARA ANTLAŞMASI’NIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNDE TARTIŞILMASI

Özet

Birinci Dünya Savaşı'ndaki Arap İsyanının liderlerinden biri olan Hicaz Emir'i ŞerifHüseyin'in oğlu Emir Faysal bugünkü Suriye coğrafyasında bir Arap krallığının kurulması vebu devletin Kralı olabilmek için büyük bir mücadele sergilemiştir. Ancak Emir Faysal’ınçabaları İngiltere ve Fransa'nın Sömürgecilik niyetleri ile çakışmıştır. Emir Faysal bütünçabalarına rağmen Fransızlara yenilerek Suriye coğrafyasını terk etmek zorunda kalmıştır.İngiltere ve Fransa'nın ortak çalışmaları ile bu ülkelerin Suriye, Filistin ve Lübnan mandaları24 Temmuz 1922’de Milletler Cemiyeti Konseyinde resmen tanındı. Manda yasasınınyürürlüğe girme tarihi 29 Eylül 1923 olup, bu tarih sonrasında Fransızlar Suriye’ye tamamenhâkim oldular.Fransızlar sadece Suriye coğrafyasını değil Güney Anadolu’nun büyük kısmını dasömürgeleştirmek niyetinde idiler. Milli Mücadele sırasında Adana, Antep, Maraş, Urfa gibibölgelerde Fransızlara karşı yoğun bir mücadele sergilenmiş ve Fransızlara bu bölgedetutunamayacakları kabul ettirilmiştir.20 Ekim 1921'de TBMM Hükümeti ile Fransa arasında imzalanan Ankara Anlaşması ileTürkiye Fransa’yı Anadolu’da işgal altında bulunan toprakların büyük kısmının boşaltılmasıkonusunda ikna etmiş, karşısındaki İtilaf Devletleri bloğunu bölmüş ve güçlü bir Avrupadevleti olan Fransa'nın desteğini elde etmiştir.Özellikle sınırlar açısından Türkiye Büyük Millet Meclisi için Ankara Anlaşması tatmin edicibulunmamış ama genel olarak Meclis üyelerinin çoğunluğu için o zaman ki şartlarçerçevesinde elde edilebileceklerin en iyisi olarak değerlendirilmiş ve kabul edilmiştir.