CİNSEL BİLGİLERİ ÖĞRENİRKEN SAĞDICIMIZ KARAGÖZ : KARAGÖZ EVLENİYOR (1913) OYUNU

Özet

Temel kişisi Karagöz ile aynı adı taşıyan gölge oyunumuz Karagöz’de ele alınmamış karakter denenmemiş eylem yoktur dense abartılı olmaz. Karagöz “fasıllarının” konuları ve kahramanları Osmanlı toplumunun ilginç yansımalarıdır. Tanzimat döneminden başlayarak Karagöz oyunlarının “yazma” niteliğinin bozulduğunu, “sözlü” geleneğin “yazı”yla değiştiğini, yeni yazımlarının, basım ve yayımının gerçekleştiğini görüyoruz. Geleneksel çizgideki oyunların yazılı versiyonlarının ve yeniden yazımlarının yanı sıra, özellikle II. Meşrutiyet sürecinde “nev-icâd” oyunların hızla yazıldı- ğını, Karagöz’ün, yeni bir siyasal / toplumsal yapıda, değişen toplumun hemen bütün sorunlarını, öğretici (didaktik) kimliğiyle irdeleyen bir kahraman olarak karşımıza çıktığını görürüz Doktor olmuştur, gezgin olmuştur… vb. . Üsküdar’da başlayan gezisi, Kağıthâne serüvenlerinden Londra’ya uzanır.... Bana kalırsa, Karagöz oyunlarının, II. Meşrutiyet döneminde bu denli ilgi görüp birden bire çoğalmasının, en belirleyici nedeni, 10 Ağustos 1908’de, yayımlanan Karagöz gazetesidir. 1908’den 1955 yılına değin 47 yılda, 4785 sayı yayımlanan Karagöz, bir gülmece gazetesi olarak basın tarihimizde, yayın yaşamıyla hâlâ ilginçliğini koruyan, benzerini oluşturmakta zorlandığımız bir yayın organıdır. Araştırmalarımda karşıla- şarak değerlendirdiğim Karagöz Evleniyor (1913) Karagöz dergisinin bir bugüne dek ele alınmamış ve neredeyse unutulmuş bir sayısıdır. Yazarını bilmediğimiz bu kitap toplumun hakkınad konuşmaya utandığı cinsel bilgileri evlilik sürecini anlatan bir oyunla anlatır. Evlilik hazırlıklarından cinsel hastalıklara değin neredeyse bütün bilgileri içeren bu Karagöz oyununun gölge oyunu oalrak sahnelenip sahnelenmediğini de bilmiyoruz. Yine de cinselliğin Karagöz oyunlarında kullanıldığını ve oyunun Türkiye “müsteh- çenlik tarihi”nde özel bir yeri olduğunu belirtirsek oyunun öneminin daha da vurgulanacağına inanıyorum.