ERKEKLER İÇİN ÇALIŞMA HAYAT TABLOLARI UYGULAMASI: TÜRKİYE, 1980-2000

Özet

Bu çalışmanın amacı, Türkiye için 1980, 1990 ve 2000 yıllarında kır-kent ayrımında 15 ve daha yukarı yaşlardaki erkekler için çalışma hayat tabloları oluşturmaktır. Çalışmanın temel verileri iki farklı kaynaktan gelmektedir: TÜİK'in gerçekleştirmiş olduğu 1980 Nüfus Sayımı, 1990 Hanehalkı İşgücü Anketi ve 2000 Hanehalkı İşgücü Anketi. Çalışmanın bulguları, Türkiye'de 17,5 yaşında işgücüne dahil olan bir erkeğin yaşamının yaklaşık 40 yılını işgücü içinde geçirdiğini göstermektedir. Kentsel yerleşim yerlerinde yaşayan erkeklerin işgücü içinde olmadığı sürenin kırsal yerleşim yerlerinde yaşayan erkeklere göre 2000 yılı için 10 yıl daha uzun olduğu görülmektedir. Kentsel alanlardaki çalışma hayatının daha kısa olmasının temel olarak düşük işgücüne katılım hızlarından kaynaklandığı görülmektedir. İncelenen tüm dönemlerde erkek nüfusun işgücünde olmadığı sürenin artması, nüfusun yaşlanması ile olduğu kadar özellikle kentsel alanlarda eğitimde kalma süresinin uzaması ile ilişkilidir. Çalışmanın sonuçları, Türkiye'de erkeklerin işgücünden ayrılmalarının temel olarak ölümler ile değil emeklilik ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Erkekler arasında emeklilik nedeniyle işgücünden ayrılma hızlarının 1990 ve sonrasında özellikle 50 yaşından sonra arttığı görülmektedir. İşgücünden ayrılma hızlarında ölüm hızlarının payının kırsal yerleşim yerlerinde yaşayan erkekler için daha yüksek olduğu gözlenmektedir. Kırsal alanlarda yaşayan 50-54 yaş grubundaki erkekler arasında gözlenen işgücünden ayrılmaların yaklaşık yüzde 35'i ölümlülükten kaynaklanırken, bu oranın kentsel alanlarda yaşayan erkekler için sadece yüzde 12 olduğu görülmektedir. Özellikle çalışma çağındaki genç erkekler arasında emeklilik nedeniyle işgücünden ayrılmaların payının, muhtemelen kamu kesiminde geçmiş dönemlerde yürürlüğe sokulan erken emeklilik politikalarının etkisi ile kentsel yerleşim yerlerinde daha yüksek olduğu görülmektedir.

Abstract

This paper aims to construct conventional abridged working life tables for males aged 15 and over with a breakdown of urban and rural for the years 1980, 1990 and 2000 for Turkey. Primary data of the study come from two different sources: 1980 Census of Population, household labor force surveys of 1990 and 2000 carried out by TURKSTAT. Our findings indicate that in Turkey, a male who enters the labor force at the age of 17.5 spends over 40 years of his life in the labor force. Inactive years are about 10 years longer among males living in urban areas, when compared with their counterparts in rural areas in year 2000. Low length of working life in the urban areas seems to result from low rates of accession to the labor force. The rise in the length of expected inactive years of males for all the periods of concern is associated with increase in years spent in education and training, especially in the urban, as well as ageing population. The results indicate that main reason for separations of males from the labor force in Turkey appears to be mainly retirement and not death. The rate of separation due to retirement accelerates among males particularly after the age of 50 in 1990 and onwards. The share of mortality rates in total separation rates is higher among males in rural areas. For males of the age group of 50-54 in the rural, 35 percent of separations from the labor market are due to mortality, which decreases to only 12 percent among males in the urban. Share of separations from the labor force through retirement, especially among young working-aged males, in urban areas are found to be higher, possibly as an outcome of early retirement policies regarding the public sector adopted in past periods.