Dergiler / Nubihar Akademi / 2015 / Cilt: 1 - Sayı: 3
Analîza Strana Ez Xelef im li ser Şopa Dîroka Kurdan ya Sedsala XIXem
- Dergi
- Nubihar Akademi
- Sayfa
- 75–100
- DOI
- —
Özet
Ji ber ku di dîroka Kurdan de zargotina Kurdî, nemaze muzîka Kurdî, çavkaniyekegirîng e, xebatên di vî warî de dikarin di gelek xalên dîrokî de bibinrênîşaner. Li ser vê xetê strana Ez Xelef im a bi nav û deng -herçiqas derheqêjêdera stranê de em ne xwediyê agahdariyên dorpêç û eseh bin jî- dikaredi gelek waran de sedsala XIXem ronî bike û derfeta lêpirsînên taybet bidedestê me. Nirxandina vê stranê dê di nav şert û mercên sedsala XIXem denerînên me fireh, asoyên me geş bike û çend versiyonên vê stranê dê deriyêxwendinên cuda li ber me veke. Lewre ev stran xwediyê rîtîm û naverokekewisan e ku dikare atmosfera sedsala 19mîn a Kurdistanê ya şeran, yageşandinên polîtîk ku di dîroka Kurdan de bûne sedemên geşandinên girîngbide ber çavan. Ku bi nêrinek din mirov vê stranê bide ber xwe ev yek hemdê derfet bide ku mirov li geşandinên Kurdistanê yên ku din nav dîroka nivîskîde cih negirtine binihêre û li ser wan ji nû vebihizre, hem jî dikare li ber me deriyê şopênnirxandineke nû li ser hin şexsiyet û bûyerênku heya niha bi çavekî ji rastiyê û reseniyêdûr hatine nirxandin vebike.
Abstract
Kurdish oral cultur sepecially Kurdish traditional music has a great of importanceas being a source of Kurdish history. In this sense, Ez Xelef im song asbeing one of the popular represantive of Kurdish folk song is a oral sourceto clear and examine the nineteenth century of Kurdish history althoughthere isn’t any certain information about its meaning. To handle this songwith developments of ninetenth century of Kurdish history will provide bothhaving a new historical outlook about that said times and having variousevaluations about the meaning of song. Ez Xelef im song which has a epicmeaning in Kurdish verbal memory is a reflection of that moving period ofninetenth century Kurdish history. Because this song almost has a rhythmand content that reflect the the wars, political and politics development inKurdistan during nineteenth century. From another angle this song also hasa lot of hints which provide thinking about developments never handledby written history of Kurdistan and provide evaulating some events andpersons which registered to written history by a non-objective way with anew perspective.