İnsan Faktörleri Analiz ve Sınıflandırma Sistemi’nin (HFACS) Literatürde Yaygın Kullanımının Değerlendirilmesi

Özet

İnsan Faktörleri Analiz ve Sınıflandırma Sistemi (HFACS) 2000 yılında Shappell ve Wiegman tarafından tanıtılmıştır. Temeli Reason’un İsviçre peyniri modeline dayanan HFACS insan faktörlerini 4 seviye hata ile tanımlar; emniyetsiz davranışlar (seviye-1), emniyetsiz davranışlara zemin hazırlayan koşullar (seviye-2), emniyetsiz yönetim (seviye-3), örgütsel etkiler (seviye-4). İlk olarak Amerikan deniz kuvvetleri için veri toplama ve analiz aracı olarak geliştirilmiştir. Günümüzde ise HFACS’in sivil ve askeri alanda birçok uygulaması mevcuttur. İnsan faktörleri veri toplama sürecinin kalitesini ve niceliğini artırırken veri odaklı araştırma stratejilerinin verimini de artıran HFACS literatürde en yaygın kullanılan kaza analiz aracıdır. Bu çalışmada HFACS içerisinde bulunan insan hatası seviyelerinin detaylı anlatımı yapılmıştır. Bununla birlikte HFACS’in havacılık literatüründe ve diğer sektörlerdeki yaygın kullanımı araştırılmış ve HFACS’in havacılık uygulamaları, insan hatası ve emniyet yaklaşımları açısından değerlendirilmiştir.