KÜRESEL KRİZDE DEVLET MÜDAHALESİ VE MALİYE POLİTİKASI

Özet

Maliye politikası, ekonomik kriz ya da durgunluk dönemlerinde devletin ekonomiye müdahalede kullandığı önemli bir iktisat politikası aracıdır. 1980’lerden itibaren liberalleşme ve küreselleşme sürecinde devletin ekonomideki rolünün azaltılması gerektiği görüşünün uygulamaya yansıması, maliye politikasının teorik temelini oluşturan Keynesyen iktisadın gözden düşmesinde etkili olmuştur. 2008 Küresel Ekonomik Krizinde hükümetlerin para politikaları ile müdahalesinin sonuç vermemesi nedeniyle, kamu harcama artışları ve vergi indirimlerini içeren mali teşvik önlemlerinin uygulanması, Keynesyen devlet müdahaleleri ve maliye politikalarını ön plana çıkarmıştır. Daha sonra, Krizin etkilerinin hafifletilmesini sağlayan genişletici maliye politikalarından, yaşanan mali sürdürülebilirlik sorunu nedeniyle, büyük ölçüde vazgeçilmiştir. Ancak kriz öncesi döneme göre hükümetlerin maliye politikası uygulamaları ile daha sık karşılaşılmaktadır. Doğası gereği sürekli kriz üreten kapitalizmin istikrarlı işleyebilmesi için Keynesyen müdahaleci devlet anlayışına ve maliye politikalarına ihtiyaç duyulduğu yaşanan bazı örneklerden anlaşılmaktadır. Ne var ki, sadece krizlerle mücadelede değil, gelir eşitsizlikleri ve yoksulluğun azaltılmasında ve uzun vadeli politikaların tasarlanmasında maliye politikaları, hükümetlerin kullanabileceği önemli bir araç niteliğindedir.