KENDİLİĞİNDEN YERLEŞEN BETONLARDA BETON DÖKÜM HIZININ KALIP YANAL BASINCINA ETKİLERİ

Özet

Bu çalışmada, kendiliğinden yerleşen betonların (KYB), kalıpların yanal yüzeylerine yaptıkları basınçlar beton döküm hızı ve donatı oranına göre araştırılmıştır. KYB’lerin ön dizaynları laboratuar ortamında yapılmış ve elde edilen karışım reçetesine uygun olarak hazır beton santralinde üretilmiştir. Üretilen KYB uçucu kül katkılı olup karışımdaki maksimum tane çapı (dmax) 15 mm’dir. Hazırlanan kalıp 100 cm genişliğinde, 20 cm kalınlığında ve 300 cm yüksekliğinde betonarme eleman olarak tasarlanmıştır. Kalıpta, yüzey malzemesi olarak suya dayanıklı huş ağacından yapılmış plywood kullanılmıştır. Kalıplarda oluşan yanal basınçların betonun döküm hızına ve donatı oranına göre farklı olup olmadığını tespit etmek için beton 1.5 m/sa, 2 m/sa ve 4 m/sa hız ile kalıba dökülmüştür. Betonun kalıbın içine döküldüğü andan itibaren oluşan kalıp yanal basınçları 1 sn aralıklarla bilgisayar ortamında kaydedilmiştir. Kalıp yanal basınçları, kalıba zeminden itibaren 0.20 m, 1.20 m ve 2.20 m yüksekliklere de yerleştirilen 6 adet yük hücresi ile ölçülmüştür. Deneylerde 1.5 m/sa’lik beton döküm hızında ölçülen ortalama kalıp yanal basıncı referans değer olarak alınmıştır. Donatı oranının kalıpta yanal basınca etkisini görebilmek amacı ile donatı oranı %0 (referans), %1(minimum) ve %4 (maksimum) oranlarında seçilmiştir. Sonuç olarak, beton döküm hızının 2 m/sa olması durumunda kalıp yanal basıncının referans değere göre yaklaşık %52 arttığı, döküm hızının 4 m/sa olması durumunda ise bu artışın yaklaşık %96 oranında olduğu görülmüştür. En yüksek yanal basıncın; döküm hızının 4 m/sa hızda olduğu durumda referans numunede %52 oranında arttığı, %1 donatı oranında ise yaklaşık %46 oranına düştüğü, %4 donatı oranında ise yaklaşık %14’e kadar düştüğü görülmüştür.