SOĞUK DÖVME TEKNİĞİ İLE BAĞLANTI ELEMANI ÜRETİMİNDE KULLANILAN PLASTİK ŞEKİL VERME TEKNOLOJİLERİ

Özet

Bu bildiride; BOLT Bağlantı Elemanları San. Tic. A.Ş ‘de, plastik şekil verme teknolojileri kullanılarak; soğuk dövme tekniği ile bağlantı elemanı üretiminde dikkat edilmesi gereken noktalar, plastik şekil vermenin malzemenin mekanik ve fiziksel özellikleri üzerindeki avantajları, operasyon dizilimi ve mekanik özelliklerdeki gelişimi gösteren analiz örnekleri ile birlikte anlatılmıştır. Dövme prosesi ile şekillendirmede, diğer plastik şekillendirme yöntemlerine göre daha hassas ürün geometrisi elde edilmesi nedeniyle tercih edilmektedir. Ayrıca soğuk olarak gerçekleşen dövme prosesi; işlemin oda sıcaklığında gerçekleşmesi, üretim sırasında tufal formasyonunun meydana gelmemesi, son ürün ölçü hassasiyet toleranslarının oldukça düşük değerlerde olması, hızlı üretim akışına sahip olması, son ürün yüzey ve mekanik özelliklerinin alternatif üretim yöntemlerine göre daha gelişmiş olması gibi avantajlarından dolayı karmaşık şekilli iş parçalarının şekillendirmesi için üretim yöntemi olarak benimsenmiştir. Net shape şekillendirme işlemine yakın olarak gerçekleşen bu dövme işleminde, kalıp tasarımı ve malzeme akışı kontrolü prosesin en kritik noktalarıdır. Simülasyon destekli şekillendirme analizleri ile kalıp tasarımı ve dizilimine ait sanal üretim sonuçları incelenmiş, dövme kuvveti, akış çizgileri, gerilme dağılımı ve kritik üretim parametreleri elde edilmiştir. Kafa çapı ile flanş arasında yüksek fark bulunan bu gibi parçalardaki kesit değişim bölgesinde önemli derece de gerilim yığılması ve kuvvet gereksinimi ortaya çıkmaktadır. Akış çizgileri ise makro dağlama sonucunda simülasyon verileri ile benzer olduğu görülmüştür. Bu çalışmada; operasyon sayısı ve kalıp tasarımına göre, soğuk dövme ile bağlantı elemanı üretimine ait simülasyon destekli imalat işlemi gerçekleşmiştir. Mekanik ve metalografik karakterizasyon sonucunda sertlik değerlerinin strain yüksek bölgelerdeki artışı gözlemlenmiş ve deformasyon oranı ile arttığı ortaya çıkarılmıştır.