Dergiler / Istanbul Journal of Arabic Studies / 2019 / Cilt: 2 - Sayı: 1
Dante’nin İlâhî Komedya’sında Ebü’l-‘Alâ el-Ma‘arrî’nin İzleri
- Sayfa
- 77–114
- DOI
- —
Özet
Risâletü’l-Gufrân, “Rehînü’l- Mahbeseyn” lakabıyla bilinen âmâ Arap şairi ve filozofu Ebü’l-‘Alâ el-Ma‘arrî’nin (ö.449/1057) günümüze kadar ulaşan en önemli mensur eseri olup Arap Edebiyatında daha önce benzeri görülmemiş bir eserdir. Risâletü’l-Gufrân, Ebü’l-‘Alâ el-Ma‘arrî tarafından 424 (1033) yılında İbnü’l-Kârih ve Devhale lakaplarıyla anılan Ali b. Mansûr el-Halebî’nin kendisine gönderdiği mektuba cevap olarak kaleme alınmıştır. İki bölümden oluşan eser, asıl şöhretini manevi dünyalara hayali yolculuğu içeren birinci bölüme borçludur. İşte bu hayali yolculuğun bir benzerinin, Ma‘arrî’den yaklaşık üç yüz yıl sonra (m.1320) ortaya çıkan büyük İtalyan şairi Dante Alighieri’nin (1265-1321) İlahi Komedya (La Divina Commedia) adlı eserinde vuku bulduğunu görüyoruz. İlahi Komedya, modern İtalyancanın temelini oluşturan ve dünya edebiyat tarihinin en büyük eserlerinden biri olarak kabul edilmekledir. Arada geçen uzun bir zamana ve İtalya ile Suriye arasındaki binlerce kilometre mesafeye rağmen iki eser arasında hayret uyandıracak derecede müthiş benzerlikler bulunmaktadır. Bu çalışmada, Arap filozof ve şair Ebü’l-Alâ el-Maarrî’nin Risâletü’l-Gufrân’ıyla İtalyan şair Dante Alighieri’nin İlahi Komedya’sını karşılaştırma yöntemiyle ele alıp farklı dillerde yazılmış bu iki eseri konu, düşünce ve biçim bakımından inceleyeceğiz. Bunu yaparken bir yandan ortak, benzer ve farklı yanlarını tespit ederken diğer yandan bunun nedenleri üzerinde durarak konuya farklı bir açıyla bakmaya çalışacağız.
Abstract
Abu l-ʿAla al-Maʿarri (973-1057) is a famous extraordinary blind Arab poet and philosopher also known as “Prisoner of Two Prisons”. Risalat Al-Ghufran is his one of the most important prose works since a work like this has never been seen before in Arabic literature. Risalat Al-Ghufran is a letter which Abu l-ʿAla al-Maʿarri in 1033 wrote as an answer for the letter sent by Ali bin Mansur al-Halabi known as Dawhala and Ibn al-Qarih. İt consists of two parts, But the first part made it realy popular. This part includes a fantastic story of an imaginary journey to the spiritual worlds. After about three hundred years after the emergence of Maʿarri`s work in 1320 emerged Divine Comedy (La Divina Commedia) written by the great Italian Poet Dante Alighieri (1265-1321). This poem that created the basis of modern Italian language and considered one of the greatest works in history of World Literature consists a similar journey to hell, purgatory and paradise. Despite a long period of time and a distance in thousands of kilometers between Italy and Syria, there are astonishing similarities between Divine Comedy and Risalat Al-Ghufran. Our article is a comparative study in which we researched Abu l-ʿAla al-Maʿarri’s Risalat Al-Ghufran and Dante Alighieri`s Divine Comedy. Using the comparative method we made an analysis of theme, thought and form each of the two works written in different languages in different time and place. In doing so we detected common, similar and different aspects of these two works and also we tried to find out the reasons of the similarity by examining different aspects of Dante’s biography and historical events that may influenced Dante and his creation.