Ses İmgesi İle Görsel İmge Arasında Arap Harfleri: Arap Dilcilerinin Geçmişi İle Bugünü Arasında Bir Yaklaşım

Arabic letters between the sound image and the visual image: An approach between the past and the present of Arab linguists

Özet

Dil; yazı ve simge şeklinde ortaya çıkmadan önce sesli bir şekilde varlık sahasına çıkmıştır. Bu aşamada dil; insan, hayvan ve doğa sesleri gibi çeşitli seslerden meydana gelmiştir. Dil yazı şekilleri ve kural sistemleriyle birlikte bu seslerden ortaya çıkmıştır. Zira dilciler, dili ve kurallarını ortaya koymak ve daha sonra bunları sözlüklerde toplamak için sesi temel taş olarak kullanmışlardır. Bu çalışmada eski ve modern dönem Arap alimlerinden harfleri ve sesleri inceleyen dil ve düşünce erbabının araştırmalarında geçen önde gelen konuları inceleyeceğiz. Bu alimler sesi somut ve soyut şekilleriyle birlikte tanımlamışlar ve birtakım tahliller ve nitelemeler sunmuşlardır. Böylece Arap harflerin somut ve soyut durumu arasındaki farkı ortaya koymuşlardır. Bu alimler modern dönemde Batılı ses bilimcilerin ortaya koyduğu sonuçlardan pek farklı olmayan sonuçlara ulaşmışlardır. Bu çalışmada ayrıca Arap harflerinin simgesel ve işitsel şekilleri birbirinden ayıran kurallara dikkat çeken modern dilcilerin çabalarına değinilmiştir. Onlar seslerin bir kısmının yazılı olarak kayda geçen sesler ve diğer bir kısmının ise yazıya geçirilmeyen ve zihinde hapsedilen işitsel sesler olduğunu ifade ederek sesleri iki kısma ayırmışlardır. Modern dönem alimlerimiz de bunların yolunu takip etmiştir. Nitekim bunlar da önceki alimler gibi sesli ve yazılı alfabeyi birbirinden ayırmışlardır. Modern alimler bunun yanı sıra fonem (sesbirim), alofon (alt sesbirim) ve akustik (yankılanım) gibi birtakım yeni ses terimleri ve kavramlarını ortaya koymuşlardır ki bu kavramlar bu tür terimleri ele alan çalışmalarda geçmektedir.

Abstract

Before language appeared in the form of writing and symbols, it came into existence with sound. At this stage, language is composed of various sounds such as the sounds of human, animal and nature from which languages emerged with their writing styles and rule systems. The linguists used sound as a cornerstone to set forth the language and its rules and then collect them in dictionaries. In this study, we will examine the most prominent issues in the research of our Arab scholars and linguists - old and modern - who were interested in studying letters and sounds. These scholars and linguists have defined sound with its concrete and abstract forms and have offered some analyses and qualifications through which they tried to prove the difference between the concrete state and the abstract state of the Arabic letters, and reached conclusions that do not stray far from what western phonologists came up with in the modern period. In this study, we will also refer to the efforts of modern linguists who draw attention to the rules that distinguish the symbolic and auditory forms of the Arabic letters so they divided the sounds into two types, stating that some of the sounds are recorded in written form and the other type is auditory sounds that are not transcribed and imprisoned in the mind. Our modern scholars have followed their paths and distinguished between the spoken and written alphabet as their predecessors did. Modern scholars have also introduced a number of new phonetic terms and concepts such as phoneme, allophone and acoustic, which are included in studies dealing with such terms.