Dergiler / Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 3 - Sayı: 2
Lise Öğrencileri İçin Yeniden Kazanıma Yönelik Tutum Ölçeği Geliştirme Çalışması
- Sayfa
- 1–13
- DOI
- —
Özet
Bu araştırmanın amacı, ambalaj atıklarının azaltımı, tekrar kullanımı ve geri dönüşümünü kapsayan yeniden kazanım konusunda lise öğrencilerinin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal açıdan tutumlarını belirleyecek bir tutum ölçeği geliştirmektir. Ölçeğin uygulamaları Ankara ilindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmi liselere devam eden ve 9., 10., 11. sınıflarda öğrenim gören toplam 380 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Ölçeğin geliştirilmesi sürecinde konu ile ilgili alanyazın incelenmiş ve yeniden kazanım kavramına ilişkin bilişsel, duyuşsal ve davranışsal boyutları içeren maddeler yazılmıştır. Oluşturulan taslak forma ilişkin uzman görüşü alınmış ve pilot çalışma yapılmıştır. Ölçeğin güvenirlik ve geçerlik çalışmasında birden fazla yöntem kullanılmıştır. Yapı geçerliğine kanıt toplamak amacıyla açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi yapılmıştır. Yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda 10 maddelik nihai ölçeğin, “Duygusal Tepkiler Verme” ve “Farkındalık ve Uygun Davranışı Sergileme” olmak üzere iki faktörlü bir yapıya sahip olduğu ve toplam varyansın %57.955’ini açıkladığı görülmüştür. Her bir maddenin faktör yük değerlerinin .521 ile .871 arasında değiştiği görülmüştür. Doğrulayıcı faktör analiziyle, ölçeğin geliştirilme aşamasında yani açımlayıcı faktör analizinde belirlenen orijinal faktör yapısının doğrulandığı belirlenmiştir. Ölçeğin güvenirliğini belirlemek amacıyla iç tutarlılık (Cronbach Alfa) katsayısı ve test-tekrar test katsayısı hesaplanmıştır. Ölçeğin tümüne ilişkin Cronbach Alfa katsayısının .845, test-tekrar test katsayısının .773 olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular, Yeniden Kazanıma Yönelik Tutum Ölçeği’nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceğini göstermektedir.
Abstract
This study aims to develop an attitude scale to determine the cognitive, affective and behavioral attitudes of high school students in terms of recycling which covers reducing, reusing and recycling packaging wastes. 380 students going to the 9th, 10th, and 11th grades of public high schools in Ankara, which are subjected to the Ministry of National Education have participated in the research. Literature was reviewed during the process of developing the scale which resulted in the emergence of the items on cognitive, affective and behavioral aspects of recycling. Expert opinion for the first draft was obtained and the pilot study was conducted. More than one method was employed in validity and reliability studies of the scale. Exploratory factor analysis and confirmatory factor analysis were employed to collect evidence for structure validity. Exploratory factor analysis demonstrated that the final scale with 10 items had a structure of two factors named as “Giving Emotional Reactions” and “Awareness and Performing Appropriate Behavior”. It also showed that the final scale explained 57.955% of total variance. It is seen that factor loading value of each item changes between .521 and .871. The identified factor structure was validated through the confirmatory factor analysis in the process of scale development, in other words, in the exploratory factor analysis. Internal consistency (Cronbach Alfa) coefficient and test-retest coefficient were calculated to figure out scale reliability. Cronbach Alfa coefficient for the whole scale was found as .845, test-retest coefficient was found as .773. The findings of the research show that “Attitude Scale for Recycling” can be used as a valid and reliable evaluation tool.