Dergiler / Dil ve Edebiyat Dergisi / 2016 / Cilt: 13 - Sayı: 2
Eylemcil Bireşim ve Sıklık
- Sayfa
- 53–70
- DOI
- —
Özet
Sondan eklemeli dillerde, birbiri ardına eklenebilen çok sayıda biçimbirim son derece karmaşık diziler oluşturmaktadır. Derlem-çıkışlı bu çalışma derlem verisinde saptanan biçimbirim dizilerinin sıklık temelli sayısal bilgisini betimlemektedir. Dengeli ve temsil yeterliği olan Türkçe Ulusal Derlemi verisinde açıklaması yapılmış metinler taranarak eylemler üzerine eklenebilen çekim ve türetim ulamlarının sık ve birlikte kullanımı ile oluşan biçimbirim dizileri saptanmış ve bunların sayısal dağılımları hesaplanmıştır. Yalın iki biçimbirimli dizilerden karmaşık dokuz biçimbirimli dizilere kadar oluşan gözlenen sıklık değerleri yüksek diziler içyapılarını oluşturan ögeler ve sayısal dağılımları ile sıralanmıştır. Saptanan ve sıklık verisi hesaplanan dizilerin oluşturdukları sıralamanın istatistiksel değerlendirmesi ayrıca yapılmıştır. Çalışma daha sonra yapılacak derlem-çıkışlı betimlemeler için yöntem ve sayısal verinin anlamlıklarının hesaplanmasında yol gösterici olacaktır.
Abstract
Successive affixation in agglutinative languages derives complex structures. This study introduces frequency information of affix sequences in verbal domain from a corpus data. Recurent patterns of "morphgrams" formed by combinations of voice suffixes from non-finite template with other verbal inflections from finite template are extracted from the corpus. Starting with the simple two-morphgram patterns to the most complex nine-morphgrams, affix sequences are cited in the corpora. Samples indicate that Turkish do not derive monsterous words but rather limits the number of affixes that may be attacehed to a verb root or stem. Various statistical calculations also indicated the significance of grammatical patterns of affixes. The method and findings of the study have implications for morphological processing in agglutinative languages.