Drama, Azınlıklar ve Osmanlı İmparatorluğu

Özet

Genel kanının aksine Türk tiyatrosunun doğuşu o yoğun milliyetçi methiyelerin arasında on dokuzuncu yüzyıl sonu yirminci yüzyıl başında temelde Batılı olmayan Osmanlı İmparatorluğu içindeki etnik ve dini azınlıkların tiyatral etkinliklerine dayanır. Bu çalışma, Osmanlı İmparatorluğu’nun son üç aşaması olan Tanzimat, İstibdat ve Meşrutiyet dönemleri boyunca neredeyse tamamıyla Osmanlı azınlıklarının (özellikle de Hıristiyan ve Yahudi Rumların ve Ermenilerin) faaliyetleri üzerine inşa edilmiş bir milli Türk tiyatrosunun yaratılmasının kökenindeki krize odaklanmaktadır. Osmanlı sosyo-kültürel hayatında etnisite ve dinin oynadığı rol üzerinde yoğunlaşan bu çalışma, Osmanlı etnik ve dini azınlıklarının bir Osmanlı-İslam ideolojisi olan millet sistemiyle bölünmesine rağmen Türk Tiyatrosu’nun temelini atacak ciddiyette kültürel ve edebi ürünler ortaya koyduğunu savunmaktadır.

Abstract

The birth of ‘Turkic Drama’ within the dramatic rise of nationalist eulogy is, as opposed to popular belief, principally grounded on the theatric activities of ethnic and religious minorities in a non-Western society, the late nineteenth-and early twentieth century Ottoman Empire. The origin of the crisis in terms of the making of national Turkish drama, which has been based almost entirely on the practices of Ottoman minority groups (specifically those of Greeks, Armenians who were under Christian and Judaic beliefs) during three differing phases of late Ottoman period, Tanzimat, Istibdat and Meşrutiyet Eras, is the focus of this paper. Centering on the role played by ethnicity and religion in the Ottoman socio-cultural life, this paper argues that Ottoman ethnic and religious minorities, though divided by Ottoman Islamic ideology of millet system, produced a highly cultural and literary upshot: the groundwork for ‘Turkish drama’.