Dergiler / Dil ve Edebiyat Dergisi / 2017 / Cilt: 14 - Sayı: 2
Sözlü Türkçede Evet'in Görünümleri: Sözlü Türkçe Derlemi’nden Bulgular
- Sayfa
- 15–35
- DOI
- —
Özet
Bu çalışmada, etkileşimsel belirleyici olarak görev yapan evet ve hı-hı˙’yı edimbilim ve konuşma çözümlemesi kapsamında incelenmiştir. Çalışmanın amacı, bu belirleyicilerin Sözlü Türkçe Derlemi (STD) ışığında belirlenen etkileşimsel özelliklerini ve işlevlerini nicel sonuçlarıyla birlikte edimbilimsel katkıları da göz önünde bulundurularak ortaya çıkarmaktır. Yaklaşık 280.000 sözcükten oluşan Sözlü Türkçe Derlemi’nden elde edilen evet ve hı-hı˙’nın görünümleri işlevleri ve kullanım alanlarının yanı sıra, ezgise,l olarak da incelenmiştir. Bu bağlamda, iki etkileşimsel belirleyici arasında işlev bakımından nitel ve nicel farklılıklar ortaya çıkmıştır. Bu işlevlerin sınıflandırılması sürecinde devam ettirme, doğrulama, katılma, konudan sapma-konuyu kapatma, cevap verme gibi işlevler evet ve hı-hı˙’nın etkileşim içerisindeki yerlerine göre incelenmiştir. Çalışma sonucunda işlevsel özelliklerinin yanı sıra, kullanım alanlarındaki görünüm farklılıkları da değerlendirme boyutunu belirlemeyi sağlamıştır. Son olarak, ezgi bakımından incelenen evet ve hı-hı˙’nın ezgi örüntülerinin işlevlerine göre değiştiği görülmüştür.
Abstract
In this study, evet and hı-hı˙ which serve as interactional markers have been analyzed in terms of pragmatics and conversation analysis. The aim of the study is to unfold the interactional features and functions of evet and hı-hı˙ in the light of data and the quantitative results from Spoken Turkish Corpus (STC). Instances of the interactional markers evet and hı-hı˙ obtained from 280.000 word- STC are analyzed in terms of their functions and domains as well as their intonational features. In this regard, on the basis of functions, quantitative and qualitative differences appear between evet and hı-hı˙, and their functions such as continuation, approval, agreement, divergence and responding are examined according to their positions in the interaction. In the conclusion, in additon to functional features, differences in the intances of domains of evet and hı-hı˙ provide the means of distinguishing their evaluative dimensions. As a final point, the functions of evet and hı-hı˙ have changed according to their intonation patterns.