Dergiler / Yalova Sosyal Bilimler Dergisi / 2013 / Cilt: 3 - Sayı: 5
Şer'i Hükümlerin Ta'lili ve İbadetlerde İçtihat Meselesi Üzerine
- Sayfa
- 1–1
- DOI
- —
Özet
Allah ve Rasulü’nün, mükelleflerin fiillerine ilişkin hitabı olan şer’i hükümlerin gerekçelerininbilinip bilinmemesi hususu İslam hukuk tarihi boyunca tartışılmıştır. Sözkonusu tartışma ibadetler muamelat ve ukubat konuları ile ilgili şer’i hükümlerin geneliüzerinden yapılmıştır. Bir kısım müçtehitler şer’i hükümlerin gerekçelerinin mükelleflercebilinemeyeceğini (şer’i hükümlerin taabbudi olduğunu) bu nedenle de şer’i hükümlerdeiçtihat yapılamayacağını söylemişlerdir. Müçtehitlerin çoğunluğu ise şer’i hükümlerinbir takım hikmet, maksat ve illetleri olduğundan ta’lil edilebileceğini, dolayısıyla içtihadaaçık olduğunu ifade etmişlerdir. Bu tartışmada ibadetlerin asıllarıyla ilgili konular her ikigrup tarafından da taabbüdi kabul edilmiş, değişim ve içtihada kapalı bir alan olarakdeğerlendirilmiştir. Ancak ibadetlerin uygulamasına ilişkin detay konularda zamanın veşartların değişmesiyle ibadetlerin ifasını kolaylaştırmak amacıyla bir takım içtihatlarınyapılabileceği de ifade edilmiştir. Klasik İslam hukuku kaynaklarını incelediğimizdeibadetlerin uygulamasına ilişkin birçok düzenlemenin yapıldığını görmekteyiz.
Abstract
Allah ve Rasulü’nün, mükelleflerin fiillerine ilişkin hitabı olan şer’i hükümlerin gerekçelerininbilinip bilinmemesi hususu İslam hukuk tarihi boyunca tartışılmıştır. Sözkonusu tartışma ibadetler muamelat ve ukubat konuları ile ilgili şer’i hükümlerin geneliüzerinden yapılmıştır. Bir kısım müçtehitler şer’i hükümlerin gerekçelerinin mükelleflercebilinemeyeceğini (şer’i hükümlerin taabbudi olduğunu) bu nedenle de şer’i hükümlerdeiçtihat yapılamayacağını söylemişlerdir. Müçtehitlerin çoğunluğu ise şer’i hükümlerinbir takım hikmet, maksat ve illetleri olduğundan ta’lil edilebileceğini, dolayısıyla içtihadaaçık olduğunu ifade etmişlerdir. Bu tartışmada ibadetlerin asıllarıyla ilgili konular her ikigrup tarafından da taabbüdi kabul edilmiş, değişim ve içtihada kapalı bir alan olarakdeğerlendirilmiştir. Ancak ibadetlerin uygulamasına ilişkin detay konularda zamanın veşartların değişmesiyle ibadetlerin ifasını kolaylaştırmak amacıyla bir takım içtihatlarınyapılabileceği de ifade edilmiştir. Klasik İslam hukuku kaynaklarını incelediğimizdeibadetlerin uygulamasına ilişkin birçok düzenlemenin yapıldığını görmekteyiz.