İNSAN DIŞI HAYVANLAR ve ADALET

Özet

İnsan dışı hayvanlara yönelik zulmün sonlandırılmasını amaçlayan söylem ve eylemlerde hak kavramı büyük önem taşımaktadır. Fakat hak kavramının böylesi merkezi bir konum işgal ediyor olması tam da zulmün kaynaklandığı insan/hayvan ayrımını yeniden üretmektedir. Bu yazı, hayvan hakları/özgürleşmesi hareketinin öncü kuramcılarını Derrida'nın yapısökümcü yaklaşımı çerçevesinde eleştirmeyi amaçlıyor. Peter Singer'ın faydacı yaklaşımı, onu eleştiren Tom Regan'ın hak kuramı ve Gary L. Francione'nin böylesi bir hak kuramına yönelik eleştirileri bu çerçevede tartışmaya açılacaktır. Yazı Donna Haraway'in Derrida eleştirisinden ilham alarak insan/hayvan ayrımının ötesinde türlerle kurulacak yeni yoldaşlık ilişkilerinin ipuçlarını aramayı amaçlamaktadır.

Abstract

The concept of right occupies a central place in discourses and actions that aim to put an end to animal cruelty. But the central place accorded to the concept of right is reproducing the animal/human divide from which the cruelty is originating. This article is aiming to criticise the pioneering theoreticians of animal rights/animal liberation movement within the deconstructivist framework of Derrida. The utilitarian approach of Peter Singer, Tom Regan's rights theory and Gary L. Francione's crticism of the rights theory will be discussed within this framework. The article is also looking for clues for new relations of companionship among species through being inspired by Haraway's criticism of Derrida.

Anahtar kelimeler: Hayvan hakları, türcü olmayan adalet, hayvan özgürleşmesi, yoldaş türler, animots