Dergiler / Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi / 2014 / Cilt: 7 - Sayı: 4

Vangölü Çevresi Ağızlarındaki –gınan Eki Üzerine

On The –gınan Suffix In Van Lake Area Dialects

Sayfa
85–94
DOI
—

Özet

Çağatayca emir kipi ikinci teklik kişi eki olan –gın eki, Van gölü çevresi ağızlarında ek genişlemesiyle –gınan biçimiyle kullanılmaktadır. Bugün Türkiye Türkçesi yazı dilinde kullanılmayan bu ek, Yeni Uygurca, Özbekçe, Azerî Türkçesi, Irak Türkmen Türkçesi gibi Türk dillerinde de kullanılmaktadır. Eski Türkçe ve Orta Türkçe dönemlerinde emir kipi 2. teklik kişi eki hep –gıl olarak kullanılmıştır. Yüzyıllar içinde pek çok Türk dilinde farklı şekiller alan bu ek bugünkü yazı dilinde kullanımdan düşmüştür. Çalışmamızda bu ekin geçmişten bugüne Türk dillerindeki kullanımları üzerinde durulmuş, Van Gölü çevresi ağızları üzerine yapılan çalışmalar taranmış ve ekin ne kadar işlek bir şekilde kullanıldığı örneklerle ortaya konmuştur.

Abstract

The –gın suffix, which is second singular subject imperative in Çağatayca, is being used with the expansion as –gınan in Van Lake area dialects. This suffix, which is not used in Turkey Turkish today, is also being used in New Uighur, Uzbek written language. We are going to emphasis on this subject in our research. The –gıl suffix, which is second singular subject imperative had been used in the Old Turkish and Middle Turkish periods. The suffix, which has taken many forms in many Turkish languages throughout centuries, is no longer used in written language today. İn this study, we have focused on the usage of this suffix in Turkish languages from the past to present, the studies on Van lake area dialects has been examined and the frequency of its usage has been presented with many examples.

Anahtar kelimeler: Van gölü çevresi ağızları, -gın eki, Türkiye Türkçesi, Yeni Uygurca, Çağatayca, Azerî Türkçesi, Irak Türkmen Türkçesi.