XIX. ve XX. Yüzyılda Bazı Seyyahların Kırgızların Dinî Hayatlarına Dair Gözlem ve Değerlendirmeleri

19th and 20th Century, Some of the Travelers Observation and Assessment About the Religious Life of the Kyrgyz

Özet

Türk halklarının İslamlaşması şehirliler ve konar-göçerler olarak iki temel sosyo-kültürel farklılığa göre gerçekleşmiştir. Türk halklarının büyük bir kısmı VIII–XIII. yüzyıllarda İslamlaşma sürecini önemli ölçüde tamamlamıştır. Ancak Kazak ve Kırgızlar gibi konar-göçer Türk halklarının İslamlaşması daha sonraki yüzyıllara sarkmıştır. Kırgız boylarının nerede, ne zaman ve nasıl Müslüman oldukları kesin bilgiler ile ortaya konulamamaktadır. Bu sebeple Kırgız boylarının İslamlaşma şekli ve düzeyi de tartışmalı bir konudur. Bu konuda en önemli kaynaklar seyahatnamelerdir. XIX-XX. yüzyılda Türkistan’a ait çok sayıda seyahatname yayınlanmıştır. Bu kaynaklarda Kırgızların İslam’ı yüzeysel olarak benimsedikleri, eski inançlarını çoğunlukla sürdürdükleri görülmektedir.

Abstract

The Islamization of Turkish people was realized based on two basic socio-cultural differences and urbanite nomads. A large part of the Turkish people VIII-XIII. centuries has completed the Islamization process significantly. But the Islamization of Turkish nomadic peoples such as the Kyrgyz and Kazakh descended into the next century. Kyrgyz tribes where, when and how not revealed the exact information they are Muslim. Therefore Islamization shape and level of the Kyrgyz tribes also is a controversial issue. The most important sources travelogues about it. 19-20. century, a large number of Turkestan travelogue has been published. Kyrgyz adopted Islam as superficial in these works, is seen mostly continued their old beliefs.